Wright Flyer

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Broom icon.svg Denne artikkelen kan ha godt av ei opprydding for å nå ein høgare standard og/eller for å verta i tråd med standardoppsettet. Sjå korleis du redigerer ei side og stilmanualen for hjelp.
Müllemmer.pngFøreslått sletta: Denne artikkelen er føreslått sletta. Du kan diskutera dette på diskusjonssida.
Wright Flyer - Kitty Hawk 17. desember 1903

Wright Flyer òg kalla The Flyer I var eit amerikanske motordrevet biplan som vart konstruert av Wright-brørne og vert rekna som verdas fyrste fungerande motordrevne fly.

Flyet vart drive av to skyvepropeller som fekk kraft via to kjedar kopla til ein sentralt plassert motor. Sidan propellerdiameteren var 2,5 meter og propellane roterte i motsett retning måtte desse synkroniserast slik at dei ikkje rørde kvarandre. Piloten låg på magen foran motoren på den undre vinge mellom to meiar som fungerte som understell og forsterkning av flykroppen. Flyet var tilverka av trelekter som danna rammeprofilar. Mellom hjørna i ramma var den spent stålvaiere. Vingane var bygd rundt to vingebjelker og forsynt med spant og kledd med duk. I den framre delen til flyet var det montert ein canardvinge. Under starten vart det brukt ein liten «tralla» (ein liten rulleslede) og det var lagt ut ca. 20 m. med ei form for skinnegang som tralla kunne rulla på. Etter at motoren var starta og propellane roterte, vert ein låsanording lausna. Den heldt fast heile ekvipasjen. Når låsanordingen vart sloppe, starta flyet og akselererte langs skinna. Ein stoppanordning ved slutten av skinna stoppa tralla og flyet held fram framover av sin eiga kraft. Ved hjelp av det framre roret vert flyet styrd.

Sidan flyet ikkje hadde balanseror, balanserte ein flyet ved å vri den bakare delen av vingen. Gjennom snorer og trinsar kunde piloten samstundes påverka begge vinganes vridning. Når den eine vingen vart vriden nedover vart den andre vingen tilsvarande vridd oppover.

Etter første dagens flyninger der brørne skifte om å fly vart den varte den lengste flyvning i 59 sekund, målt til 260 m. Då dagens flygninger var gjennomførd, kom ei kraftig vindkule som tok tak i flyet og velta det overende. Skadane vart så store at det ikkje var mogleg å reparera flyet, og det kom ikkje meir i lufta.[1]

Flyet vart likevel sett i stand i New York og på Massachusetts Institute of Technology for deretter å lagrast. I 1928 vart flyet sendt til London Science Museum i LondonSmithsonian Institution fleire gonger nekta å vurdera det som det fyrste flyet i verda. Då Smithsonian Institution fekk ny leiing i 1932 vart innstillinga endra og då Orville Wright ynskte at flyet skulle stillast ut ved institusjonen vart det vedteke at flyet skulle flyttast. Flyet vart sendt tilbake til USA etter andre verdskrig. Det vart plassert i institusjonen 17. desember 1948.

Data[endre | endre wikiteksten]

  • Type; Eksperimentfly
  • Besetning; 1
  • Første flyvning: 17, desember 1903
  • Produsent: Brørne Wright
  • Lengd: 6,43 m
  • Vengespenn: 12,3 m
  • Høgd: 2,4 m
  • Vingeflate 47,43 m²
  • Tomvekt: 274 kg
  • Max. startvekt: 336 kg
  • Motor: 1 × Wright 4-sylindret vasskjølt rekkjemotor
  • Motorkraft: 16 hk
  • Toppfart: 48 km/h

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. «Telegram from Orville Wright in Kitty Hawk, North Carolina, to His Father Announcing Four Successful Flights, 1903 December 17». World Digital Library. 1903-12-17. Henta 2013-07-21.