Bielsko-Biała
| Bielsko-Biała | |||
| Bílsko-Bělá | |||
| by | |||
 Rådhuset i Bielsko-Biała. | |||
|
|||
| Land |  Polen | ||
|---|---|---|---|
| Fylke | Schlesiske voivodskap | ||
| Høgd | 262–1 117 m | ||
| Areal | 125 km² | ||
| Folketal | 165 127 (30. juni 2024)[1] | ||
| Byrettar | 1312 Bielsko 1723 Biała | ||
| Postnummer | 43-300 til 43-382 | ||
| Retningsnummer | +48 033 | ||
| Bilnummer | SB | ||
 Bielsko-Biała 49°49′21″N 19°02′40″E / 49.8225°N 19.044444444444°E | |||
| Wikimedia Commons: Bielsko-Biała | |||
Bielsko-Biała (tysk Bielitz-Biala; tsjekkisk Bílsko-Bělá) er ein by sør i Polen med om lag 175 000 innbyggjarar.
Bielsko-Biała består av to tidlegare byar på kvar side av elva Biała, Bielsko og Biała, som vart slått saman i 1951. Han ligg i Schlesiske voivodskap (sidan 1999) og var tidlegare hovudstad i Bielsko-Biała voivodskap (1975–1998).
Historie
[endre | endre wikiteksten]Det noverande sentrumet i byen vart truleg utvikla på første halvdel av 1200-talet. På denne tida vart det bygd ei borg på ein ås. Borga står framleis i dag.
På andre halvdel av 1200-talet inviterte Piast-hertugar av Opole (Oppeln) tyske nybyggjarar til landområdet mellom Schlesien og Vesle-Polen for å kolonisere Dei schlesiske Beskidane. Nærliggande busetnader vest for Biała var Nikelsdorf, Kamitz, Alt-Bielitz (i dag Stare Bielsko), Batzdorf og Kurzwald. Nærliggande busetnader aust for elva var Kunzendorf, Alzen og Wilmesau. I fjella like ved låg Lobnitz og Bistrai.
Etter delinga av Hertugdømet Oppeln i 1281 gjekk Bielsko til hertugane av Cieszyn (Teschen). Byen vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1312 då ein hertug av Cieszyn gav han byrettar. Frå 1457 var Biała grensa mellom Schlesien (i Det tysk-romerske riket) og Vesle-Polen. Byen Biała vart grunnlagd på motsett side av Biała i 1723.
Under den første delinga av Polen i 1772 vart Biała annektert av Habsburgmonarkiet til Austerrike, inkludert Galicia. I 1918 vart begge byane ein del av Den andre polske republikken, sjølv om størstedelen av innbyggjarane var tyskarar. Under den andre verdskrigen vart byen annektert av Nazi-Tyskland og den jødiske folkesetnaden vart send til Auschwitz konsentrasjonsleir. Etter den raude arméen frigjorde byen i 1945 vart den tyske folkesetnaden drive bort.
Byen Bielsko-Biała vart oppretta 1. januar 1951 då dei to byane Bielsko og Biała vart slått saman.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑
Feil: Klarte ikkje visa kjelda frå Wikidata rett. Tekniske detaljar:
- Grunnen til at {{Kjelde www}} ikkje verka: Wikidata-kjelda inneheld eigenskapen
P2701, som ikkje er knytt til nokon parameter i denne malen. - Grunnen til at {{Kjelde på Wikidata}} ikkje verka: Wikidata-kjelda inneheld eigenskapen
P854, som ikkje er knytt til nokon parameter i denne malen.
- Grunnen til at {{Kjelde www}} ikkje verka: Wikidata-kjelda inneheld eigenskapen
- Denne artikkelen bygger på «Bielsko-Biała» frå Wikipedia på engelsk, den 15. juni 2008.
