Diskusjon:Rasisme

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Jeg noterer meg at rasisme artikkelen på nynorsk Wikipedia står langt langt tilbake for tilsvarende artikkel på bokmål. Den er filologisk mindre korrekt (definisjonene) den gjenspeiler på ingen måte den akademiske, samfunnsvitenskapelig, juridiske og politiske diskurs om emnet både i Norge og internasjonalt.

Seksjonen om rasismedefinisjoner er skrevet kunnskapsløst og er kjemisk renset for kjennskap til den legale definisjonen i det norske lovverk, i internasjonale konvensjoner, og i norsk og internajsonal politikk. En patetisk polemikk omkring hvordan enkelte bruker ordet.

Begrensning av rasismebegrepet til å betegne en ideologiske standpunkt om ulike menneskegruppers biologisk overlegenhet/underlegenhet er forhistorisk, og det vil være synd om nynorske wikipediabrukere går glipp av at både FN Rasediskrimineringskonvensjon fra 1966 (den folkerettslige benkemerke når det gjelder forståelse av rasediskriminering) såvel som den norske diskrimineringsloven av 2005 bygger på det som her betegnes som den "utvida rasisme" (er det rasismen som her er utvida eller rasismebegrepet? - teksten er uklar)

Seksjonen om "omvend" rasisme er en meningsytring om spekulasjoner om individuelle holdninger som mangler en hver dokumentasjon. Det kan hende det er en liten snev av hverdagssannhet i det, men artikkelen underbygger det ikke.

Artikelen holder alt for dårlig standard for å være med i Wikipedia etter min mening. Det ville vært bedre med et ord for ord oversettelse av tilsvarende artikkel fra den engelske, eller evt. norske wikipedia.

Meglitsch 13:11, 4 desember 2007 (CET)

At dette er ein dårleg artikkel er eg samd i. Til og med at det er ein svært dårleg artikkel. Eg oppfattar imidlertid at omtalen «En patetisk polemikk» i større grad råker kritikken enn artikkelen. Når du skriv «Artikelen holder alt for dårlig standard for å være med i Wikipedia» meiner eg at du har misforstått Wikipedia fullstendig. Me slettar ikkje dårlege artiklar, me gjer dei betre. Når du skriv «bedre med et ord for ord oversettelse av tilsvarende artikkel fra den engelske, eller evt. norske wikipedia» syner du eit nedlatande syn på nynorsken.
Men, sit du inne med kunnskap om emnet er du hjarteleg velkommen til å gjere artikkelen betre. Ekko 13:48, 4 desember 2007 (CET)
Ei tilføying: Eg ser særleg at me manglar kjelder for definisjonar og synspunkt. Desse er imidlertid òg fråverande i bokmålsutgåva. Sit du på slik kunnskap vil nok alle vera takksame om du delar på kunnsakpen.--Ekko 14:02, 4 desember 2007 (CET)
Eg har fjerna det meste av artikkelen, fordi det ikkje var særleg objektivt framstilt og fordi definisjonane var upresise og utan kjelder. Mykje av informasjonen eg har teke vekk no, kan arbeidast inn i artikkelen att, men må i så fall skrivast om, gjerast meir presist og underbyggjast med gode kjelder. --Tannkrem 12. mai 2010 kl. 17:13 (CEST)
Grunnen til at eg fjerna dei døma som sto rett etter innleiinga er forresten ikkje at eg meiner dei ikkje kan stå her, men at dei var døme som ikkje vart sette i samanheng med dei samfunnsmessige og vitskaplege forholda som gjaldt då dei var aktuelle. Me kunne funne hundrevis av andre døme på rasisme frå same tidsperiode. Meiner difor at dei ikkje bør liggja rett etter innleiinga utan utdjuping. --Tannkrem 12. mai 2010 kl. 17:17 (CEST)

Kva er synsing og kva kan vi seie som er historiske fakta?[endre wikiteksten]

1. Er det synsing å seie at Hitler sitt Nazi-Tyskland var rasistisk??? Jan Erik Kvalheim

Eit poeng til: viss stoff som høyrer til artikkelen takast vekk for det ikkje 'ligg på rett plass' (i art.) så legg det på rett plass då!!!

Me bør ha med døme på utøvd rasisme, men utan fordømming (slike handlingar fordømmer gjerne seg sjølv) og med gode kjelder. I tillegg finst det så mange døme å ta av at me ikkje treng byra lista dei opp i innleiinga. --Ranveig 17. oktober 2010 kl. 13:16 (CEST)

Ikkje alt som stod var synsing; men det var like fullt ikkje noko bra skrive. Eg oppgav ei kjelda til det eg skreiv om romanifolket; det står ganske tydeleg skildra hjå SNL. Om det burde stå i innleiinga er ei anna sak; i fyrstninga tenkte eg berre på å skriva om «Rasisme i Noreg»-bolken, men bolken vart eit rart syn når artikkelen vart so liten, so eg fletta det like godt inn i byrjinga.<br\> Du (Jan) hevda til dømes i endringa di at rasismen som ideologi blei utvikla av europearane[...]; men det jo so godt som umogleg å veta om ikkje ein eller annan sivilisasjon på eit eller anna tidlegare tidspunkt har hatt gjennomførde rasistiske tilnærmingar til nabofolk (og same kva, so treng ein kjelder). Det største problemet var likevel tonen i det som stod. --Harald Khan Ճ 17. oktober 2010 kl. 13:33 (CEST)

Spørsmål: Er det ikkje historisk rett at det rasistiske tankegodset vart 'utvikla' av europearar? Å seie det er vel ikkje det same som at liknande tankar ikkje har gjort seg gjeldande hjå andre imperium byggjande folk, til dømes romarane og kinesarane? Janerik
Det slo meg at dette var ein kort artikkel om eit viktig emne. Men når eg ser på historikken til denne artikkelen, ser eg at han til tider har vore innhaldsrik. Eg trur ikkje vi greier å skrive om politiske og kulturelle emne utan at artiklane vert farga av den ståstaden vi har. I staden bør vi streve etter eit oppsett der innleiinga er objektiv, og at vi har meir rom for subjektive meiningar i drøftingsbolkane som følgjer.
Gode kjelder løfter kvaliteten på artikkelen. Men kjelder er ingen garanti for objektivitet. --Knut 17. oktober 2010 kl. 14:03 (CEST)
Artikkelen var lang, men full av ting som likna på personlege meiningar og synsing. Ein lyt nesten stola på at kjelder som SNL, eller andre, er nokolunde objektive; men det er jo alltid slik at ein lyt vurdera utsegn for utsegn. Ein ser til dømes at SNL nyttar ordet «grotesk», som ikkje er serleg objektivt; men samstundes er grunndefinisjonen av ordet som finst i artikkelen der interessant. I artikkelen som stod her vart det hevda at «synspunktet at det finst ulike rasar av menneske er rasistisk». Dette er ein definisjon, so her treng ein kjelder.
Me kan ikkje ha rom for subjektive drøftingar i ein artikkel; oppslagsverket skal vera nøytralt. Om det er vanskeleg å skriva nøytralt om eit emne, so bør ein tenkja seg godt om når ein formulerer seg. Er ein i tvil kan ein alltids be om innspel på diskusjonssida for å gjera setningane so gode som råd. Eit konkret døme:
I staden for
«Ein kan spørja seg om ikkje...»
skriv ein
«Det har vore hevda av...»
so sant nokon faktisk har hevda det og at denne hevdinga er relevant (dvs. at det ikkje er ei einsleg anonym ytring ein stad på heimsveven eller at det er noko ein meiner sjølv), og her trengst det kjelder for skuld stafestinga. --Harald Khan Ճ 17. oktober 2010 kl. 18:18 (CEST)
Eg ser at omgrepet rasisme er brukt i norsk lovverk, utan at det er definert. Elles kan vi diskutere objektivitet att og fram. Etter ein times diskusjon vil eg sikkert vere samd i at det er betre å skrive kort og objektivt enn langt og subjektivt. Eg synst ikkje teksten vi har no er heilt god, og kunne tenkje meg å bytte han ut med ein femti år gammel definisjon frå Norsk Allkunnebok: «Rasisme [er ein] ideologi som går inn for rasediskriminering, og som med uvitskapleg bruk av raseomgrepet ofte blir nytta til å rettferdiggjera rasehat og underkuing av andre folk og folkeslag.» --Knut 17. oktober 2010 kl. 18:43 (CEST)
Eg sette inn den definisjonen, og skal ikkje bli fornærma om nokon rullar attende eller byttar ut med meir moderne definisjon. Problemet med den som stod, var at det var eit samandrag av ein lengre definisjon. --Knut 17. oktober 2010 kl. 18:53 (CEST)

Må ha med i Rasisme: Kva er det? Ein slags definisjon! (Ikkje sakleg å 'kritisere språket det sto i' synast eg, viss det er nok til å rulle attende så skal eg og ta fram øksa! *SMIL*) Viktig poeng synast eg at fagfolk BIOLOGAR ikkje kan gå god for at der er fleire rasar av menneskje! Å nemne Holocaust er viktig i ein art. om rasisme for å få fram konsekvensar. At europearane var rasistiske før Nazi-Tyskland 'plutseleg' manifesterte seg er viktig! Kanskje bør sosial-darwinisme nemnast også. Kvifor skal det ikkje nemnast at europearane hadde ein rasistisk ideologi, kolonialismen, for å rettferdig gjere undertrykking og utbytting av folka i koloniane? Les litt meir historie viss dokke ikkje trur at indianarane vart drepne i folkemord og særleg i USA! Europearane var ikkje i tvil om kva dei dreiv med! Var det av miskunn eller rasisme? Kan ikkje europeisk rasisme nemnast utan tilsvarande ikkje-europeisk døme? Janerik

Treng dykk verkelegen ei referanse/kjelde for å definere rasisme: som det grunnsynet at "der er fleire menneskje rasar og at desse dannar eit hierarki slik at den kvite rasa kjem øvst og er dei andre rasane overlegne"? Denne definisjonen er ikkje synsing, han har ikkje nokon 'tone' og han vart opphavleg formulerte av europearar for å rettferdig gjere kolonisasjon og imperialisme. Dette er ikkje å ta side. Ingen påstand, det er fakta! Janerik

Poeng 2: Kan ikkje skrive om rasisme utan å seie kva som ligg i ordet rase og kva som meinast om det i samanheng med rasisme! Les Europeisk Historie. Kanskje det demrar etterkvart. Janerik Dette usignerte innlegget vart skrive av 85.166.96.171 (diskusjon · bidrag) 18. oktober 2010 kl. 01:52

Kva med: "Det har vore hevda av europearar at der finnast fleire menneskje rasar og at desse dannar eit hierarki med den kvite rasa av europearar øvst og med dei andre rasane på lågare nivå." Poenget at slike rasistiske tankar har vore utbreidde hjå europearar i fleire hundre år og ikkje at det berre er europearar som har tenkt eller tenkjer slik. HUGS: Ingen kjelder er OBJEKTIVE! Same om personar. Idealisme saman med realisme gjev ikkje objektivitet. Til dømes: Viss ein 'seier-herre' har drive med folkemord vil han (tillate) skrive om det i historie bøkene? NEI! Ingen som alle skuleborn skal lese i alle fall! Jan Erik85.166.96.171 18. oktober 2010 kl. 02:23 (CEST)

Dersom du meiner at rasisme kan definerast som «der er fleire menneskje rasar og at desse dannar eit hierarki slik at den kvite rasa kjem øvst og er dei andre rasane overlegne», så har du etter mitt syn eit galt ugangspunkt. Kva som ligg i orda rase og menneskerase kan du finne i desse artiklane; vi treng ikkje drøfte det på nytt her. Ein bolk med historiske døme på følgjer av rasisme, eller ein bolk med døme på følgjer av rasisme i dagens samfunn, er det ikkje noko i vegen for å skrive. --Knut 18. oktober 2010 kl. 07:22 (CEST)
Den 'kvite rasa' eller europearane er berre eit døme; hovudpoenget er det konstruerast ein konflikt mellom OSS (ei definert gruppe) og mot DEI (ei anna definert gruppe). Ikkje kven vi legg i desse to kategoriane ('oss' og 'dei'). 'Oss' kan vere til dømes Singalesarane på Sri Lanka og mot 'dei' som då blir Tamilane respektivt. Ein definisjon må seie noko om kva som er felles for alt som kan kallast rasisme. Janerik

Jan: Det er feil at rasisme kan definerast utifrå kvit/ikkje-kvit. Det finst tallause døme på det motsette; kan henda er Nanjing-massakren eitt av dei; og i alle fall er planane til Hitler i Aust-Europa eitt. Sjølvsagt er slavehandel, holocaust etc. ytst relevant for denne artikkelen; men alt på denne sida skal ein skriva upartisk, kort og godt. Er det ikkje upartisk, lyt ein anten fjerna teksten eller skriva honom om. Om teksten er kjeldelaus og i det heile vand å gå god for, fjernar eg honom heller. --Harald Khan Ճ 18. oktober 2010 kl. 15:43 (CEST)

Harald: Eg meinte det ikkje slik. Eg meinte å definere rasisme heilt generelt. Kvit form for rasisme er berre eitt døme på rasisme, som er naturleg å ta med sidan norsk er eit europeisk språk og fordi kvit rasisme naturleg nok har vore dominerande her i Europa og fyrst retta mot jødar, muslimar (andre religionar) og sigøynarar (stadlause folk), sidan mot folk i koloniane til europearane der folka tilfeldigvis hadde ein annan hudfarge og religion. Janerik
Harald:Nazistane såg på jødane og slaviske folk som rasar underlegne den tyske = døme på rasisme. Kronedøme på å avhumanisere fienden ved hjelp av rasisme: dele menneskja inn i rasar av tyskarar (yvst) og heilt nederst i hierarkiet: jødiske og slaviske folk. Det gjaldt å utrydde desse så tyskarane skulle få 'leverom'. Rasisme slik eg ser det i alle fall. Ulik hudfarge som påskot for (ved inndeling i overlegen og underlegen gruppe) rasisme når det er opportunt elles blir slikt som ulike språk eller kulturar/religion brukt. Felles er alltid ei under og overordning av grupper ('rase' mot 'rase', religion mot religion).
Eg greier ikkje forstå kva som er problemet. Vi har ein definisjon. Det kan lagast andre – bådre trongare og vidare – definisjonar, men vi bør ha ein ålment akseptert definisjon, gjerne ein definisjon som vi kan tru lovgjevarane har tenkt seg da dei vedtok lovverket der omgrepet rasisme er nytta. Og er det ikkje det vi har formulert her, med 32 ord? --Knut 19. oktober 2010 kl. 22:16 (CEST)