Felehovud

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Felehovud

Felehovud er nemninga på dei unge skota til bregnar som kan brukast til mat.[1] Skota ligg samankrølla i ei spiralform som kan minna om hovudet på ei fele.[2]

Felehovud frå ulike bregnetypar blir brukt til mat, men nokre av dei inneheld ein del giftstoff. Desse må i det minste gjennom varmebehandling før dei kan etast, eller ein lèt dei vera.[2]

Felehovudskulptur av Jim Boyd i Saint Johni New Brunswick i Canada,
Felehovud servert til kylling.

Bregnetypar[endre | endre wikiteksten]

Strutseveng (Matteuccia struthiopteris) er rekna som ein trygg bregnevariant å eta felehovud frå, og har vore brukt til mat i Nord-Amerika, Japan og Europa.[1][2] Ein kan også bruka bregnetypar som geittelg (Dryopteris dilatata)[3] og skogburkne (Athyrium filix-femina).[3]

Felehovud av einstape (Pteridium aquilinum) har vore brukt til mat i Japan, Europa[4] og Nord-Amerika, men denne planten inneheld ein del giftstoff - tiaminase, eit enzym som kan gje B-vitaminmangel, prunasin, eit cyanidproduserande glykosid, og ptaquilosid, som kan vera kreftframkallande.[5] Mange unngår derfor å eta dette bregneslaget i dag, eller et berre små mengder.[3]

Tilreiing[endre | endre wikiteksten]

Ein plukker rundt fem cm av den samanrulla stengelen tidleg om våren.[1][3] Eventuelle skjel blir fjerna og grønsaken kan så dampast, kokast, steikast eller sauterast. Grønsaken kan også brukast i supper, sausar, gryterettar og på pizza.[3]

Felehovuda held seg ikkje lenge ferske,[6] men dei kan forvellast og deretter frysast.[1]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Strutseving» (PDF). Norges sopp- og nyttevekstforbund. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Lindsay-Jean Hard (10. mai 2013). «Fiddlehead Fern: A Controversial Coil». Food52. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Tkaczyk, Filip A. (2009). «Fiddlehead Ferns: Springtime Edible Treats». Alderleaf Wilderness College. 
  4. «Einstape (Pteridium aquilinum)». urnatur. Henta 30. mars 2018. 
  5. «EINSTAPE». Urtekildens planteleksikon. 29.04.2017. 
  6. Molly Watson (15.10.2017). «All About Fiddlehead Ferns». the spruce.