Frekvensmodulasjon

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Animasjon av lyd, AM og FM
Øvst: Signalet, til dømes ei lydbølge, som skal sendes med FM. Nederst: Svingetakta (frekvensen) til bærebølga forandrar seg i takt med (modulerast av) bølgeforma til lydbølga, FM. I midten: I amplitudemodulasjon (AM) er det styrken på bærebølga som moduleres av lydbølga.

Frekvensmodulasjon (FM) er informasjon som skal overførast (modulerast) inn på ei berebølge som ein variasjon av frekvensen. Den mest kjende bruken av FM er lydkringkasting.

Med lydkringkasting som eksempel kan prinsippet enkelt forklarast på denne måten: Radiosenderen sender ut ei radiobølge, ei berebølge, med høgt svingetal eller frekvens, typisk rundt 100 MHz eller 100 millioner svingningar i sekundet. Lydbølgja som skal sendast ut, til dømes tale eller musikk, har ei bestemt bølgeform. Denne bølgeforma har mykje lågare svingetal enn berebølga, typisk mellom 20 og 15 000 svingingar i sekundet.

Bølgeforma til lydbølga påverkar (modulerer) så svingetakta til berebølga, slik at ho svingar litt over og under middelverde, til dømes 100 MHz. Amplituden eller styrken av berebølga er konstant. Det er berre frekvensen som varierer.

Jo meir berebølga svingar over og under middelverde, jo sterkare er modulasjonen til sendaren. Denne forskjellen mellom middelverdi og ytterverdi på frekvensen til berebølga vert også kalla deviasjon (avvik). Siden frekvensen svingar både over og under middelverde, vert den totale frekvensvariasjonen, frekvenssvinget, det dobbelte av deviasjonen.

FM vert også brukt for talekommunikasjon på kommersielle og amatørradiostasjoner. For talekommunikasjon er deviasjonen mindre, 5 kHz.

Radioamatører er i stor grad gått over til 2,5 kHz deviasjon for FM-repeaterar på 145 og 434 MHz. Dette skuldast overgang til 12,5 kHz kanalavstand.

I Noreg[endre | endre wikiteksten]

I Noreg anbefalte ei arbeidsgruppe (Digitalradiogruppen) oppnemd av Medietilsynet etter brev frå Kultur- og kirkedepartementet at FM-nettet skulle slekkjast i 2014 til fordel for DAB.[1]

Seinere vart det vedteke at NRKs FM-nett skulle slekkjast i 2017 til fordel for DAB, men ein del lokalradiostasjoner vil framleis sende analogt.[2]

Sjå også[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Digitalradio i Norge». Medietilsynet. 7. mai 2008. Arkivert frå originalen 2011-07-24. Henta 18. september 2011. 
  2. «FM-nettet skal ikke slukkes!». Norsk Lokalradioforbund. Henta 15. januar 2017.