Gardnoskrateret

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Gardnos

Gardnoskrateret er eit meteorittkrater på Garnås i Nes kommune i Buskerud, skildra av geologane Johan Naterstad og Johannes A. Dons i 1990.[1]

Kratret er omtrent 5 kilometer i diameter og vart skapt av ein meteor med ein diameter som er estimert til å ha vore 250 meter. Alderen er rekna til omtrent 650 millionar år. Kratret ligg nær riksveg 7 i Hallingdal og er lett tilgjengeleg.

Gardnoskrateret er unikt og av stor geologisk verd òg i verdenssammenheng. Dette kjem av at det renn ei elv gjennom kratret. Elvevannet har skylt vekk jordoverflata, slik at ein kan sjå rett ned på berggrunnen under. Her kan ein sjå gardnosbreksje, ein steinart som vart danna under den høge temperaturen som oppstod då meteoritten slo ned.

Kratret er eit av berre tre kjende krater som finst i Noreg (dei andre er Mjølnirkrateret og Ritlandskrateret).

Gardnos i dag[endre | endre wikiteksten]

Ved kratret i dag er det ein kafé og parkeringsplass. Heile kratereret er tilgjengeleg for publikum, og å ferdast gjennom kratret er gratis. Det er likevel mogleg å bestille ein guide, noko som er veldig nyttig for å få med seg kratret ordentleg.

Geolog Elin Kalleson tok i juni 2009 doktorgrad om gardnosbreksje.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Dons, J.A. og Naterstad, J.: The Gardnos impact structure, Norway. Meteoritics v. 27 s. 215 1992.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]