Gilgit

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Skardu
nastaliq گلگت
by
none Utsyn frå Gilgit
Utsyn frå Gilgit
Land Flag of Pakistan.svg Pakistan
Distrikt Skardu
Folketal 10 000
Tidssone PST (UTC+5:00)
Gilgit nordaust i Pakistan
Gilgit nordaust i Pakistan
Wikimedia Commons: Gilgit

Gilgit er ein by nordaust i Pakistan som er provinshovudstad for Gilgit-Baltistan og hovudby for Gilgit-distriktet. Han har ca. 10 000 innbyggjarar (2007), og er den einaste større byen i den nordlege delen av Pakistan.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Gilgit var ein viktig by ved Silkevegen, og var ei rute for buddhismen til å bli formidla frå Sør-Asia til resten av Asia.[1] I fleire hundreår styrte det lokale Trakhàn-dynastiet over byen. Det enda om lag 1810 då radja Abas, den siste Trakhàn-herskaren, døydde.[1]

Rikdommen i området blei øydelagd av fleire tiår med krig og ein storflaum i 1841, då Indus blei sperra av eit ras nedanfor Hatu Pir og dalen blei demma opp.[2] Etter at Abas døydde blei Gilgit erobra av Sulaiman Shah, radjaen av Yasin-dalen. Radjaen av Punial, Azad Khan, drap så Sulaiman Shah og tok Gilgit, før det same skjedde med han då Tair Shah, radjaen av Buroshall (Nagar-dalen), tok makta. Sonen hans Shah Sakandar arva området, men blei avsett og drepen av Gaur Rahman, radjaen av Yasin. I 1842 tvinga bror til Shah Sakandar, Karim Khan, Gaur Rahman til å flykta med hjelp frå Sikh-føderasjonen. Sikh-generalen Nathu Shah lét troppar vakta staden, og Karim Khan herska over Gilgit fram til byen blei overgjeven til Gulab Singh av Jammu og Kashmir i 1846 gjennom Amritsar-traktaten.[1]

I 1848 gjekk fyrstestaten Hunza til åtak på staden. Herskarane blei drepne, men Hunza-styrkane blei rask drivne ut av dogra-troppan til Gulab Singh. Eit folkeleg opprør dreiv ut dei nye herskarane i 1852, og Gaur Rahman herska til han døydde i 1860. Deretter tok nye dogra-styrkar sende av Ranbir Singh, son av Gulab Singh, festningen og byen tilbake.[1]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Frederick Drew (1875) The Jummoo and Kashmir Territories: A Geographical Account E. Stanford, London, OCLC 1581591. Oppgjeve av Engelsk Wikipedia.
  2. «Imperial Gazetteer2 of India, Volume 12 – Imperial Gazetteer of India – Digital South Asia Library». Dsal.uchicago.edu. 18 February 2013. p. 238. http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V12_244.gif. Henta 22 November 2013. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Gilgit

Koordinatar: 35°55′18.71″N 74°17′21.15″E

Spire Denne geografiartikkelen som har med Pakistan å gjere er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.