Pafnutij Tsjebysjov

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Pafnutij Tsjebysjov
Chebyshev.jpg
Pafnutij Lvovitsj Tsjebysjov
Fødd 16. mai 1821
Borovsk, Kaluga i Det russiske imperiet
Død 8. desember 1894 (73 år)
St. Petersburg
Nasjonalitet Russisk
Kjend for Mekanikk og analytisk geometri
Utmerkingar Demidovprisen (1849)

Pafnutij Lvovitsj Tsjebysjov (16. mai 18218. desember 1894) var ein russisk matematikar. Han vert ofte rekna som grunnleggjaren av den russiske matematiske skulen.

Han var ein av studentane til Nikolai Brashman. Den av studentane til Tsjebysjov som sjølv vart mest respektert var Andrej Markov.

Han var professor i St. Petersburg. Han gjorde viktig arbeid om fordelinga til primtala som vert kjend som den såkalla den tsjebysjovske satsen og lova om dei store tala.

Tsjebysjev-ulikskapen seier at sannsynet for at ein tilfeldig variabel ikkje er meir enn a standardavvik frå forvetninga ikkje er meir enn 1/a2:

\operatorname{Pr}\big\{|X - E[X]| \ge a\,\operatorname{Sdev}[X]\big\} \le \frac {1}{a^2}

Tsjebysjev-ulikskapen vert nytta ti å bevise den svake lova om dei store tala og Bertrand-Tsjebysjevteoremet.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]