Dei låge Beskidane

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Dei låge Beskidane
fjell
none  Bartnia Góra i Dei låge Beskidane.
Bartnia Góra i Dei låge Beskidane.
Land {{landdata Flag of Poland.svg Polen
Flag of Slovakia.svg Slovakia
landflagg2 namn = Flag of Poland.svg Polen
Flag of Slovakia.svg Slovakia
variant = storleik =

}}

Fjellkjede Dei ytre austlegeKarpatane
Høgd Busov (Slovakia) (1 002 moh) moh
Nízke Beskydy.png
Wikimedia Commons: Beskid Niski

Dei låge Beskidane eller Dei lågare Beskidane (polsk Beskid Niski, slovakisk Nízke Beskydy) er ein del av fjellkjeda Beskidane i Dei ytre austlege Karpatane søraust i Polen og nordaust i Slovakia. Det er ein åslendt region i Prešov i Sanok fylke og Jasło fylke mellom Busov, Ondavská vrchovina, Laborecká vrchovina, Beskydské predhorie i Slovakia, Beskid Sądecki, Pogórze Bukowskie og Bieszczady nær elvane Wisłoka, Wisłok og Osława i Polen. Fjellet har to fråskilde fjelltoppar, ein på 1002 moh (Busov) og ein på 997 moh (Lackowa). Dei låge Beskidane skil Dei austlege frå Dei vestlege Karpatane.

Det opphavlege plante- og dyrelivet er bevart sidan området ligg så pass isolert. Fjellkjeda er dekt av bøkeskog og er i dag verna som ein del av Magurski nasjonalpark og Jaśliski Park Krajobrazowy. Av dyr som lever her finn ein svartstork, rådyr og ulv.

Inndeling[endre | endre wikiteksten]

Dei låge Beskidane = b1+b2+b3+b4; del av Dei ytre austlege Karpatane

Det finst fleire forskjellige måtar å dele inn Beskidane på, og det finst fleire forskjellige definisjonar:

  • Busov (Slovakia)
  • Ondavská vrchovina (Slovakia)
  • Laborecká vrchovina Slovakia),
  • Beskydské predhorie (Slovakia)
  • Góry Grybowskie - nær elvane Kamienica og Biała (Polen)
  • Góry Hańczowskie - nær elvane Biała, Ropa og Zdynia (Polen)
  • Beskid Gorlicki - nær elva Biała og landsbyane Radocyna, Bartne, Wołowiec
  • Pasmo Magurskie - fjellkjedene Magura Wątkowska og Małastowskie
  • Beskid Dukielski - mellom elvane Wisłoka og Tabor (Polen)
  • Gniazdo Jawornika - mellom elvane Jasiołki i Wisłoka (Polen)
  • Pasmo Bukowicy og Kamienifjellet - mellom elvane Wisłok og Osławica
  • Pasmo graniczne - nær elva Bełcza, (Polen)
  • Wzgórza Rymanowskie - nær elva Tabor (Polen)

Historie[endre | endre wikiteksten]

Beskid Niski i Polen[endre | endre wikiteksten]

Regionen vart mykje kjempa om mellom Polen, Kievriket og Ungarn frå minst 800-talet. Fram til 1947 var 45 % av folkesetnaden i fjella lemkarar og dolinianarar, 45 % polske høglendarar og 10% jødar. Drapet av den polske generalen Karol Świerczewski i Jabłonki av den ukrainske opprørshæren i 1947 var den direkte årsaka til at lemkarane vart flytta frå området, den såkalla Operasjon Wisła.

Nízke Beskydy i Slovakia[endre | endre wikiteksten]

Dagens Nízke Beskydy har vore busett sidan steinalderen. Dei slaviske forfedrane til slovakane flytta gradvis til området Humenné og Bardejov under den store folkevandringa som starta på 400-talet. Ein intensiv og organisert busetjing av området starta på midten av 1200-talet etter mongolane hadde plyndra området. Dei første skriftlege kjeldene om byen er frå 1240-talet då munkar frå Bardejov klagde til kong Béla IV om brot på bygrensene av Prešov.

Landsbyar[endre | endre wikiteksten]

Viktig landsbyar i regionen er:

Etniske grupper[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Prof. Jerzy Kondracki. Geografia fizyczna Polski Warszawa : Państ. Wydaw. Naukowe , 1988, ISBN 83-01-02323-6.
  • Prof. Jadwiga Warszyńska. Karpaty Polskie : przyroda, człowiek i jego działalność ; Uniwersytet Jagielloński. Kraków , 1995 ISBN 83-233-0852-7.
Spire Denne geografiartikkelen som har med Polen å gjere er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.