Den islandske falkeordenen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Broom icon.svg Denne artikkelen kan ha godt av ei opprydding for å nå ein høgare standard og/eller for å verta i tråd med standardoppsettet. Sjå korleis du redigerer ei side og stilmanualen for hjelp.


Ordensstjerne for storkors av Den islandske falkeorden.

Den islandske falkeordenen (islandsk: Hin íslenska fálkaorða) er Islands einaste orden. Den vart innstiftet 3. juli 1921 av kong Christian 10 av Island. Ordenen vart oppkalla etter motivet i Islands riksvåpen, som i 1903 var endra til å visa ein sølvfalk i blått felt. Ordenen hadde kongen som stormeister, ein posisjon som vart overteke av presidenten til republikken etter 1944.

Inndeling[endre | endre wikiteksten]

Ordensteikn for Den islandske falkeorden i monarkisk og republikansk utforming

Den islandske falkeorden er inndelt i tre gradar der den eine av desse igjen er inndelt i to klasser, til saman fire trinn:

  • Stórkross
  • Stórriddarakross með stjörnu
  • Stórriddarakross
  • Riddarakross

Stórkross kan òg verta tildelt med kjeda.

Insignium[endre | endre wikiteksten]

Ved innstiftelsen fekk ordensteiknet for riddarar ei utforming som likna krossa i Dannebrogordenen. Det hvitemaljerte krossen har ein sentral oval der falken vert avbilda mot blå botn. Krossen var opphengt i ordensbandet ved eit lett beståande av Islands heraldiske kongekrone. Ved overgangen til republikk i 1944 vart ordensteiknet endra den islandske kongekrona vart erstatta av eit ornament. Ordensstjerna til storriddere er i sølv og har òg midtmedaljon med falken i sølv mot blått. For storkors er ordensstjerna besett med riddarkrossen. Ved innføringa av republikken i 1944 vart kongemonogrammet erstatta av Islands riksvåpen i ordenskjeden. Ordenskjedet består deretter av ledd med blå medaljongar med falken vekselvis med riksvåpenet.

Ordensbandet er blått med kvite og raude kantar, Islands flaggfargar.

Tildeling[endre | endre wikiteksten]

Den islandske falkeorden vert såvel tildelt islendingar som utanlandske borgarar for tenester for Island og menneskja. Ordenen vert tildelt av presidenten etter innstilling av eit ordensråd på fem medlemmar. Tildeling skjer vanlegvis 1. januar og 17. juni, men kan òg finna stad på andre datoar. Stormeisteren til ordenen ber storkors med kjeda, elles vert tildelt kjeda berre statsoverhovuda i framande land.

Norske innehavarar[endre | endre wikiteksten]

Ei rekkje nordmenn er tildelt Den islandske falkeorden. Kong Harald V og dronning Sonja er innehavarar av storkors.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Poul Ohm Hieronymussen og Jørgen Lundø: Europæiske ordnar i fargar, København: Politikens forlag, 1966
  • Lars Stevnsborg: Kongeriget Danmarks ordenar, medaljar og heidersteikn. Kongeriget Islands ordenar og medaljar, Syddansk Universitetsforlag, 2005, s. 771–780

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]