Det cherokesiske alfabetet

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Sequoyah med eit døme på skrifta.
Cherokespråkleg stoppskilt i Tahlequah.

Det cherokesiske alfabetet er eit stavingsbasert skriftsystem laga av Sequoyah i perioden 18091823, for det irokesiske språket cherokesisk.

Stavingsalfabetet bruker dels latinske bokstavar, og dels eigne bokstavar, men dei har lydverdiar som dei ikkje har i andre språk. Den cherokesiske bokstaven som liknar på latinsk «H» står for lydsekvensen mi. I tabellen nedanfor representerer kvar kolonne ein vokal, og kvar line ein konsonant.

Det cherokesiske stavingsalfabetet
a
[a]~[ə]
e
[e]~[ɛ]
i
[i]~[ɪ]
o
[o]~[ɔ]
u
[u]~[ʊ]
v
[ə̃]
Ꭰ a Ꭱ e Ꭲ i Ꭳ o Ꭴ u Ꭵ v
g/k
[ɡ]/[k]
Ꭶ ga Ꭷ ka Ꭸ ge Ꭹ gi Ꭺ go Ꭻ gu Ꭼ gv
h
[h]
Ꭽ ha Ꭾ he Ꭿ hi Ꮀ ho Ꮁ hu Ꮂ hv
l
[l]
Ꮃ la Ꮄ le Ꮅ li Ꮆ lo Ꮇ lu Ꮈ lv
m
[m]
Ꮉ ma Ꮊ me Ꮋ mi Ꮌ mo Ꮍ mu Ᏽ mv
n
[n]
Ꮎ na Ꮏ hna Ꮐ nah Ꮑ ne Ꮒ ni Ꮓ no Ꮔ nu Ꮕ nv
qu
[kʷ]
Ꮖ qua Ꮗ que Ꮘ qui Ꮙ quo Ꮚ quu Ꮛ quv
s
[s]
Ꮝ s Ꮜ sa Ꮞ se Ꮟ si Ꮠ so Ꮡ su Ꮢ sv
d/t
[d]/[t]
Ꮣ da Ꮤ ta Ꮥ de Ꮦ te Ꮧ di Ꮨ ti Ꮩ do Ꮪ du Ꮫ dv
dl/tl
[d͡ɮ]/[t͡ɬ]
Ꮬ dla Ꮭ tla Ꮮ tle Ꮯ tli Ꮰ tlo Ꮱ tlu Ꮲ tlv
ts
[t͡s]~[d͡ʒ]
Ꮳ tsa Ꮴ tse Ꮵ tsi Ꮶ tso Ꮷ tsu Ꮸ tsv
w
[ɰ]
Ꮹ wa Ꮺ we Ꮻ wi Ꮼ wo Ꮽ wu Ꮾ wv
y
[j]
Ꮿ ya Ᏸ ye Ᏹ yi Ᏺ yo Ᏻ yu Ᏼ yv

Datamaskinell representasjon[endre | endre wikiteksten]

Cherokesisk er representert i Unicode, i områda U+13A0 til U+13FD og U+AB70 til U+ABFF.

    0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
13A  
13B  
13C  
13D  
13E  
13F          
    0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
AB7   ꭿ
AB8  
AB9  
ABA  
ABB   ꮿ

Cherokesisk typesnitt er inkludert i Mac OS X, frå og med versjon 10.3 (Panther). Cherokesisk kan også bli lasta ned som gratis typesnitt frå languagegeek.com og frå Everson Mono.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedium som gjeld: Det cherokesiske alfabetet