Grenader

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Prøysisske grenaderar frå 1715

Grenader (frå fransk grenadier, granatkastar) var opphavleg nemninga på ein spesialisert stormsoldat for kringsetjingar, først oppretta som ei særskilt rolle tidleg på 1600-talet. Nemninga grenader var ei innarbeid nemning på ein elite-infanterist allereie før 1700.

Historisk bruk[endre | endre wikiteksten]

Grenaderar var soldatar som storma strender og kasta granatar; dei tidlegaste former for handgranatar som var ei jarnkule fylt med krut og ei lunte. Ein måtte svært nær inn på fienden for å kaste granaten, grenaderane måtte vere særleg modige eller vågale. Mange grenaderar vart drepne ved at granaten eksploderte i ansiktet på kastaren.

Nemninga grenader var brukt i den dansk-norske hæren gjennom heile 1700-talet. Ved folketeljinga 1801 er 818 personar i Noreg oppført med grenader i rubrikken for yrke. Grenaderar tok i åra 1807-14 del i kampane mot Sverige og i forsvaret mot England. Nemninga grenader gjekk ut av bruk då det norske militærstellet vart omorganisert frå kringom 1820.

Samtidsbruk[endre | endre wikiteksten]

Nemninga grenader vart teken i bruk att på 1990-talet, i samband med at det norske forsvaret byrja verva meinige til internasjonal krigføring. Ein grenader er i norsk samanheng ein elitesoldat i hæren eller i luftforsvaret, i sjøforsvaret vert nemninga matros nytta i staden.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: Grenader