Kyzyl
| Kyzyl | |||
| Кызыл | |||
| by | |||
 | |||
|
|||
| Land |  Russland | ||
|---|---|---|---|
| Føderasjonssubjekt | Tyva | ||
| Høgd | 631 m | ||
| Areal | 97,41 km² | ||
| Folketal | 131 981 (1. januar 2025)[1] | ||
| Grunnlagd | 1914 | ||
| Postnummer | 66700x | ||
| Retningsnummer | (+7) 39422 | ||
 Kyzyl 51°43′00″N 94°27′00″E / 51.716666666667°N 94.45°E | |||
| Wikimedia Commons: Kyzyl | |||
Kyzyl (russisk og tuvinsk Кызы́л) er hovudstaden i republikken Tyva i Russland med om lag 130 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jenisej, rundt 3700 km aust for Moskva.
Bynamnet tyder «raud» på tuvisk (som i mange andre tyrkiske språk).
Kyzyl ligg der elvane Bolsjoj Jenisej (Store Jenisej) og Malyj Jenisej (Vesle Jenisej) renn saman og dannar Verkhnyj Jenisej (Øvre Jenisej). Kyzyl hevdar å ligge nøyaktig i det geografiske senteret i Asia. Påstanden er omtvistet, men det er reist et monument merket «Asias senter» på engelsk, russisk og tuvisk.
Kyzyl vart grunnlagt i 1914 som Belotsarsk (russisk Белоца́рск). I 1918 vart namnet endra til Khem-Beldyr (russisk: Хем-Белды́р) og i 1926 til Kyzyl.
Mesteparten av busetnaden ligg sør for elva og følgjer elvebredda, med den tettaste busetnaden sentrert like nedanfor der dei to Jenisej-elvane møter kvarandre.
Byen er administrasjonssenter i Republikken Tuva og er det økonomiske og politiske sentrum i republikken. Av industri finn ein teglverk, sagbruk, møbelfabrikkar og næringsmiddelindustri, i tillegg til ei større transportverksemd.
Kyzyl lufthamn ligg 6 km sørvest for sentrum.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года (på russisk), Moskva: Rosstat, 25. april 2025, Wikidata Q133797648, arkivert frå originalen 26 April 2026
- Denne artikkelen bygger på «Kyzyl» frå Wikipedia på bokmål, den 7. januar 2009.
