Villvin
| Villvin | |
 Villvin | |
| Systematikk | |
| Rike: | Planteriket Plantae |
| Rekkje: | Karplantar Tracheophytes |
| Underrekkje: | Frøplantar Spermatophytes |
| Orden: | Vinrankeordenen Vitales |
| Familie: | Vinrankefamilien Vitaceae |
| Underfamilie: | Vitoideae |
| Slekt: | Villvinslekta Parthenocissus |
| Art: | Villvin P. inserta |
| Vitskapleg namn | |
| Parthenocissus inserta | |
Villvin (Parthenocissus vitacea) er ein lauvfellande lian i villvinslekta som har ei krypande og seinare klatrande vekstform. Planten stammar frå Nord-Amerika, men blir dyrka som hageplante fleire stader i verda.
Skildring
[endre | endre wikiteksten]Borken er først glatt og lysegrøn med raude bladfeste. Seinare blir han gråbrun, og gamle greiner kan ha grå, oppsprekkande bork. Knoppane er lysegrå og kjegleforma. Ovanfor bladet sit ein lysegrøn slyngtråd som er spalta ut i to spissar.
Blada er samansette og femfingra. Bladranda er grovtakka, og oversida til bladet er mørkegrøn og blank, men rynkete. Undersida er lysegrøn og hårlaus. Blomstringa finn stad i juli-august, med lysegrøne blomar i små, uregelmessige klasar. Fruktene er mørkeblå og kulerunde med ein diameter på 5–7 mm. Dei har fleire kjernar.
Planten kan klatra opptil 20–30 m i vill tilstand. I Norden er høgda og breidda typisk 15 x 3 m, med ein årleg tilvekst på 75 x 15 cm.
Opphav
[endre | endre wikiteksten]Arten er utbreidd frå søraustlege Canada og over det meste av USA, bortsett frå på vestkysten og søraustlege delar. Han finst som botndekke eller klatreplante både i skuggefulle og opne område.
Villvin er nær i slekt med og minner om klatrevillvin (Parthenocissus quinquefolia), men dei to artane skil seg gjennom klatremåten. Villvin slyngjer seg rundt andre plantar som buskar og tre, medan klatrevillvin bruker hefteskiver som kan setja seg fast på glatte overflater som berg og mur.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Denne artikkelen bygger på «Almindelig Vildvin» frå Wikipedia på dansk, og «Parthenocissus vitacea» frå Wikipedia på engelsk den 12. oktober 2016.
Bakgrunnsstoff
[endre | endre wikiteksten]- (no) Villvin hos Artsdatabanken
- (en) Villvin i Catalogue of Life
- (en) Villvin i Global Biodiversity Information Facility
- (sv) Villvin hos Dyntaxa
- (en) Villvin hos ITIS
- (en) Villvin hos NCBI
- (en) Villvin hos Plants of the World Online
- (en) Villvin hos The International Plant Names Index
- (en) Villvin hos Tropicos
- (en) Kategori:Parthenocissus inserta – bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
- (en) Parthenocissus inserta – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
