Wuhan

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
武汉
Wǔhàn
Uttale
Horisonten til Wuhan
Styresmakter
Land
Provins
Folkerepublikken Kina
Hubei
Grunnlagt 223 f.Kr.
Ordførar Zhou Xianwang
Geografi
Flatevidd
 - By

1557 km²
Innbyggjarar
 - By (2007)
   - folketettleik

9 700 000
  1145,6/km²
Koordinatar 30°35′″N 114°17′″EKoordinatar: 30°35′″N 114°17′″E
Tidssone UTC + 8 (UTC+8)
Diverse anna
Postnummer 430000-430400
Telefon-retningsnummer +86/27
Bilnummer A/ O
Nettstad: wuhan.gov.cn

Wuhan er ein kinesisk storby som er hovudstad i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Folketalet innanfor bygrensene var i 2007 omtrent 6 600 000, men heile storbyområdet har 9,7 millionar innbyggarar.

Namn[endre | endre wikiteksten]

Namnet på byen i forenkla kinesisk skrift øvst og tradisjonell skrift nedst.

Namnet «Wuhan» er ei samantrekking av namna til dei to store byane på nord- og sørbreidda av Yangtze som utgjer storbyen. «Wu» viser til Wuchang (kinesisk skrift 武昌) på sørbreidda av elva, medan «Han» viser til Hankou (forenkla kinesisk 汉口) på nordbreidda.

Nordfelttoget i Kina kom til området i 1926, og vedtok å slå saman Hankou, Wuchang og distriktet Hanyang til ein by som kunne vera hovudstad for nasjonalist-styrte Kina. 1. januar 1927[1] blei den nye byen utropt. Namnet blei først skrive 武漢 med tradisjonell kinesisk skrift, og seinare forenkla til 武汉.[2][3][4]

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Storbyområdet ligg der Han-elva blir del av Yangtze-elva, aust på Jianghan-sletta.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Gatebilete ca. 1940 frå gamle Hankou i Wuhan.

Antikken[endre | endre wikiteksten]

Wuhan-området har vore folkesett i minst 3 500 år. Panlongcheng i Huangpi-distriktet er ein arkeologisk funnstad som særleg er knytt til Erligang-kulturen (ca. 1510–ca. 1460 fvt.), med ein tynnare folkesetnad under den tidlegare Erlitou-kulturen.

Moderne tid[endre | endre wikiteksten]

Wuchang-opprøret, som enda med at Qing-dynastiet fall, vart starta i Wuhan av følgjarane til Sun Yat-sen den 10. oktober 1911.[5][6][7][8][9]

Opprøret vart til ein revolusjon, og etterkvart som revolusjonen spreidde seg til andre delar av landet konsentrerte Qing-styret lojale væpna styrkar mot opprøret i Wuhan.

Slaget om Yangxia fann stad frå 17. oktober til 1. desember, der revolusjonshæren og lokale frivillige forsvara byen mot dei overtalige Qing-styrkane leia av Yuan Shikai. Huang Xing kom til Wuhan tidleg i november for å leie revolusjonshæren.[8][7][10][11]

I desember 2019 vart eit nytt koronavirus først identifisert i Wuhan, SARS-CoV-2 som forårsaka koronavirus-pandemien i 2019–2020.[12][13]

Økonomi[endre | endre wikiteksten]

Konsern som har hovudkvarter i byen er mellom anna WISCO (Wǔhàn gāngtiě (jítuán) gōngsī, 'Wuhan jarn- og stål-korporasjon'), og bilfabrikanten Dongfeng Peugeot-Citroën.

Styresmakter[endre | endre wikiteksten]

Wuhan har status som subprovinsiell by. Byen blir styrt av lokalavdelinga av Det kinesiske kommunistpartiet. Det lokale partiet gjev administrative ordrar, samlar inn skatt, styrer økonomien og gjev styring til ein lokal folkekongresskomité som tek politiske avgjerder.

Sjå også[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «武汉市历史沿革» 武汉市历史沿革. XZQH.org (på kinesisk). 行政区划网站xzqh.org. 6. august 2014. Arkivert frå originalen 11. desember 2017. Henta 6. april 2018. 1927年1月1日,中央临时联席会议宣布,国民政府在汉口开始办公。国民政府命令将武昌、汉口、汉阳三镇合为京兆区,定名"武汉",作为临时首都。4月16日,武汉市政委员会成立,武昌市政厅撤销;三镇首次统一行政建制。 
  2. 历史沿革. Arkivert frå originalen 25. juni 2012. Henta 21. mars 2012. 
  3. 江汉综述. Arkivert frå originalen February 2, 2014. Henta 21. mars 2012. 
  4. "武汉"的由来. Arkivert frå originalen 25. april 2012. Henta 31. mars 2012. 
  5. Dai, Yi (戴逸); Gong, Shuduo (龔書鐸) (2003). 中國通史. 清. Intelligence press. s. 86–89. ISBN 962-8792-89-X. 
  6. Fenby, Jonathan. [2008] (2008). The History of Modern China: The Fall and Rise of a Great Power. ISBN 978-0-7139-9832-0. s 107, 116, 119.
  7. 7,0 7,1 Welland, Sasah Su-ling. [2007] (2007). A Thousand Miles of Dreams: The Journeys of Two Chinese Sisters. Rowman Littlefield Publishing. ISBN 0-7425-5314-0, ISBN 978-0-7425-5314-9. pg 87.
  8. 8,0 8,1 Wang, Ke-wen. [1998] (1998). Modern China: An Encyclopedia of History, Culture and Nationalism. Taylor & Francis Publishing. ISBN 0-8153-0720-9, ISBN 978-0-8153-0720-4. pp 390-391.
  9. Wang, Hengwei (王恆偉) (2006). 中國歷史講堂 #6 民國.. Zhonghua Book Company. s. 3–7. ISBN 962-8885-29-4. 
  10. Bergere, Marie-Claire. Lloyd Janet. [2000] (2000). Sun Yat-sen. Stanford University Press. ISBN 0-8047-4011-9, ISBN 978-0-8047-4011-1. p 207.
  11. «雙十節是? 陸民眾:「國民黨」國慶» (på kinesisk). TVBS. Arkivert frå originalen November 10, 2014. Henta 8. oktober 2011. 
  12. «The Coronavirus: What Scientists Have Learned So Far». The New York Times. New York Times. Henta 14 March 2020. 
  13. «Coronavirus Disease (COVID-19) – Research and Statistics». Our World in Data. Oxford University. Henta 14 March 2020. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Wuhan