Я

Det kyrilliske alfabetet
А	Б	В	Г	Ґ	Д	Ђ
Ѓ	Е	Ё	Є	Ж	Ѕ	З
И	І	Ї	Й	Ј	К	Л
Љ	М	Н	Њ	О	П	Р
С	Т	Ћ	Ќ	У	Ў	Ф
Х	Ц	Ч	Џ	Ш	Щ	Ъ
	Ы	Ь	Э	Ю	Я
Utgåtte teikn
Ҁ	Ѹ	Ѡ	Ѿ	Ѻ	Ѣ	ІА
Ѥ	Ѧ	Ѫ	Ѩ	Ѭ	Ѯ	Ѱ
		Ѳ	Ѵ	Ѷ

Я (Я я; kursiv Я я) er ein kyrillisk bokstav som ofte blir kalla ja. Han er den siste bokstaven i det belarusiske, bulgarske, russiske og det ukrainske alfabetet.^[1]

I moderne slaviske språk blir bokstaven brukt i russisk, kviterussisk og ukrainsk til å uttrykka /ja/ i byrjinga av ord eler etter ein vokal og /a/ etter ein palatalisert konsonant, og i bulgarsk til /ɐ/ i trykksvake stavingar og til /ɤ̞/ (ein o-aktig midtre bakre urunda vokal) i trykksterke verb og enden av bestemte artiklar. Han finst òg i mongolsk og mange uralske, kaukasiske og tyrkiske språk brukt i område som tillhøyrde Sovjetunionen.

Я er avleidd av bokstaven jus (Ѧ ѧ) i det gamle kyrilliske alfabetet. Han blei utvikla gjennom russisk kursivskrift (skoropis’) ved at den venstre foten gradvis blei kortare før han forsvann heilt. Den midtre foten blei flytta mot venstre.

Я i andre alfabet

Я ser ut som ein speglvendt stor R, og blir av og til brukt som dette i juksekyrillisk. Bokstaven er mellom anna brukt i logoen til musikkgruppa Korn, som «KoЯn».

Kjelder

↑ Bjørnflaten, Jan Ivar; Johansen, Pål; Bosoni, Jørgen G. (23. august 2023). «kyrillisk – alfabet». Store norske leksikon (på norsk).

Denne artikkelen bygger på «Ya (Cyrillic)» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mars 2012.

[1] Bjørnflaten, Jan Ivar; Johansen, Pål; Bosoni, Jørgen G. (23. august 2023). «kyrillisk – alfabet». Store norske leksikon (på norsk).

[1]