Tolvstrengsgitar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå 12-strengsgitar)
Hopp til navigering Hopp til søk
Tolvstrengsgitar
Yamaha FG720S-12.jpg
Tolvstrengsgitar frå Yamaha
Strengeinstrument
Klassifiseringgitar
Hornbostel-Sachs klassifisering321.322, kordofon
Speleregister
Range guitar.svg

Standard stemming
E2/E1-A2/A1-D3/D2-G3/G2-B3/B2-E4/E3

Tolvstrengsgitar er ein gitar med tolv strenger i seks strengekor, der strengene er parvis stemte i same tone, men med ein oktavs avstand. Strengene er vanligvis arrangerte slik at den lysaste strengen i strengekoret står nedst. Standardstemminga for gitaren er elles som på ein ordinær gitar; E-A-D-G-H-E. Oppsettet gjev ein rikare og meir syngande lyd enn ein standard gitar.[1]

Avstanden mellom strengene i kvart kor er liten, og dei blir haldne nede samtidig som ei eining. Halsen på tolvstrengsgitarar er noko breiare enn på vanlege gitarar.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Opphavet til gitaren er ikkje heilt sikker,[2] men han er mest truleg avleidd frå meksikanske instrument som bandolón, guitarra séptima, guitarra quinta huapanguera og bajo sexto.[3]

På 1800-talet og tidleg på 1900-talet var tolvstrengsgitarar rekna som kuriositetsinstrument i USA.[4] Gitaren blei ikkje ein del av blues eller amerikansk folkemusikk før på 1920- og 1930-åra, då den fyldige lyden deira[3] gjorde dei ideelle som akkompagnment for songarar som Lead Belly og Blind Willie McTell.[2] Seinare har han blitt brukt til nokre typar folk, rock, jazz og pop. Læresveinen til Lead Belly, Fred Gerlach, tok instrumentet inn i folkemusikken. I førstninga blei han hovudsakleg brukt til akkompagenment. Seinare på 1900-talet byrja fleire musikarar å spela soloar på instrumentet, som Leo Kottke, Peter Lang, John McLaughlin, Larry Coryell og Ralph Towner. Delta blues-gitarvirtuosen Robert Lockwood Jr blei gjeven ein handlaga akustisk tolvstrengsgitar av ein japansk instrumentmakar på slutten av 1960-talet, og hadde deretter dette som hovudinstrument.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Twelve String Power». frets.com. Henta 15. november 2015. 
  2. 2,0 2,1 «FRETS.COM». Frets.com. Arkivert frå originalen 6. mai 2018. Henta 6. mai 2018. 
  3. 3,0 3,1 See, Derek; "1930s Stella 12-String"
  4. «The Birth of the American 12-string Guitar by Gregg Miner». Harpguitars.net. Henta 19. april 2021.