Andor Lilienthal

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Andor Lilienthal
Andor Lilienthal.jpg
Fødd 5. mai 1911
Moskva
Død

8. mai 2010
Budapest

Yrke sjakkspelar
Andor Lilienthal på Commons
Andor Lilienthal ved sjakkolympiada i Torino 2006

Andor (Andre, Andrea) Arnoldovitsj Lilienthal (5. mai 19118. mai 2010), var ein ungarsk stormeister i sjakk.

I den lange karrieren han hadde, spelte han mot 10 verdsmeistrar i sjakk, og slo 6 av dei, verdsmeistrane Emanuel Lasker, José Raúl Capablanca, Alexander Alekhine, Max Euwe, Mikhail Botvinnik og Vasilij Smyslov.

Lilienthal, som døydde 3 dagar etter at han fylte 99 år, er den stormeisteren i sjakk som har levt lengst. Han var aktiv og ved god helse i svært høg alder, køyrde bil då han var 94, og skreiv artiklar for sjakktidsskrift.

Sjakkarriere[endre | endre wikiteksten]

Lilienthal vart fødd i Moskva av ungarsk jødiske foreldre, og flytta til Ungarn då han var to år gamal. Han spelte for Ungarn i tre sjakkolympiadar (lag-VM i sjakk) i 1933, 1935 og 1937. Han emigrerte til Sovjetunionen i 1935, og vart sovjetisk statsborgar i 1939. Lilienthal spelte i Sovjetmeisterskapen i sjakk åtte gongar, det beste resultatet var ein førsteplass delt med Igor Bondarevskij i 1940. Han kvalifiserte seg for Kandidatturneringa ein gong, i 1948.

Lilienthal vart tildelt tittelen stormeister i sjakk i 1950, og var dermed blant dei første 27 sjakkspelarane som vart stormeister då Verdssjakkforbundet begynte å dele ut denne tittelen.

Frå 1951 til 1960 var han trenar for Tigran Petrosjan. Lilienthal vart venn med Vasilij Smyslov i 1938, og var Smyslov sin sekundant i tvekampane om verdsmeisterskapen i sjakk mot Mikhail Botvinnik i 1954, 1957 og 1958. Han avslutta si aktive karriere som turneringsspelar i 1965 og flytta tilbake til Ungarn i 1976.

Eit minneverdig parti[endre | endre wikiteksten]

Lilienthal er ein av dei få spelarane som har lik skår med Capablanca. Her er vinsten mot Capablanca i Hastings i 1935.[1] Lilienthal overraskar Capablanca med eit fantastisk dronningoffer som avgjer partiet:

  • 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Lb4 4.a3 Lxc3+ 5.bxc3 b6 6.f3 d5 7.Lg5 h6 8.Lh4 La6 9.e4 Lxc4 10.Lxc4 dxc4 11.Da4+ Dd7 12.Dxc4 Dc6 13.Dd3 Sbd7 14.Se2 Td8 15.O-O a5 16.Dc2 Dc4 17.f4 Tc8 18.f5 e5 19.dxe5 Dxe4 20.exf6!! Dxc2 21.fxg7 Tg8 22.Sd4 De4 23.Tae1 Sc5 24.Txe4+ Sxe4 25.Te1 Txg7 26.Txe4+ Kd7 1-0

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

  1. Lilienthal-Capablanca, Hastings 1935, Nimzoindisk, Sämisch-varianten, 26 trekk, 1-0.