Claude Joseph Rouget de Lisle

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Rouget de Lisle1.JPG
Fødd 10. mai 1760
Lons-le-Saunier
Død

26. juni 1836
Choisy-le-Roi

Yrke komponist, lyrikar, skribent, skodespelforfattar, ingeniør, militær
Claude Joseph Rouget de Lisle på Commons

Claude Joseph Rouget de Lisle (10. mai 176026. juni 1836) var ein fransk offiser under dei franske revolusjonskrigane, forfattar og komponist.

Han er kjend for å ha skrive teksta og musikken til «Chant de guerre pour l'armée du Rhin» på ei natt, mellom den 24. og den 25. april, i 1792, og denne songen vart seinare kjent som «La Marseillaise» og vart den franske nasjonalsangen.

Liv og virke[endre | endre wikiteksten]

Tidleg liv[endre | endre wikiteksten]

Statue i Lons-le-Saunier
Rouget de Lisle frafører le Marseillaise for første gong

De Lisle (tidvis stava de l'Isle) vart fødd i Lons-le-Saunier, etter sigande på ein marknadsdag. Hans foreldre budde i nabolandsbyen Montaigu.[1] Ein plakett er plassert for markera staden for hans fødsel og ein statue vart reist i byens sentrum i 1882. Han var den eldste sonen til Claude Ignace Rouget (1735 – 1792) ved , og Jeanne Madeleine Gaillande (1734 - 1811).[2]

Karriere[endre | endre wikiteksten]

Han vart innskriven i hæren som ingeniør og fekk rang som kaptein. Songen som har gjort han udøyeleg, La Marseillaise, vart skrive ved Strasbourg der Rouget de Lisle var innkvartert i april 1792. Han skreiv orda i ein raptus av patriotisk begeistring etter ein offentleg middag. Stykket vart først kalla for Chant dei guerre pour l'armée du Rhin («Krigssong for hæren ved Rhinen») og fekk først sit namn Marseillaise då den vart teken til brystet av frivillige frå Provence frå søraustlege Frankrike som politikaren Barbaroux introduserte i Paris, og som var framtredande ved stormen på Tuileriene den 10. august 1792. Rouget de Lisle sjølv var rojalist og vart avskjedige og kasta i fengsel i 1793. Det var berre med naud og neppe han unngjekk giljotinen. Han vart sett fri i løpet av Thermidorkrisa, den blodige oppløysinga av skrekkveldet til den franske revolusjonen i juli 1794.

Rouget de Lisle skreiv noko få andre songar av same type som Marseillaisen og i 1825 ga han ut boka Chants français («Franske songar») der han sette musikk til femti songar av ulike forfattarar. Hans Essais et vers og et prose («Essay i poesi og prosa», 1797) som inneheldt Marseillaisen, ein sentimental prosaforteljing kalla Adelaide eit Monville, og ein del mindre dikt.

Død[endre | endre wikiteksten]

Rouget de Lisle døydde i fattigdom i Choisy-le-Roi, Seine-eit-Oise.[3] Hans levninger vart overført frå kyrkjegarden i Choisy-le-Roi til Les Invalides i Paris den 14. julien 1915 under den første verdskrigen.[4][5]

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Stefan Zweig: Novellen «Geni for ei natt», i novellesamlingen Evige øyeblikk, Oslo 1952

Eksterne kenkjerz[endre | endre wikiteksten]

[1] Marseillasen

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Lons, une «petite» ville en lettres capitales at La Terre de chez nous, 10. april 2004
  2. Familietre Rouget
  3. Davies, Norman (1998): Europe: A history, Harper Perennial
  4. «The Marsellaise.
  5. «Tribute to Composer», The Argus (Australia), 16. juli 1915, s. 7, hos Trove, National Library of Australia