Hopp til innhald

Dzo

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Dzo
Systematikk
Rike: Dyr Animalia
Rekkje: Ryggstrengdyr Chordata
Underrekkje: Virveldyr Vertebrata
Klasse: Pattedyr Mammalia
Orden: Klauvdyr Artiodactyla
Familie: Kvegdyr Bovidae
Slekt: Bos
(Urangert): Dzo Bos grunniens × Bos primigenius taurus


Dzo (tibetansk མཛོ་ mdzo) er ei kryssing av jak og tamkveg (sebukveg eller mongolsk kveg).[1][2] Ordet «dzo» viser til eit hanndyr, medan hodyr blir kalla dzomo eller zhom. Det tibetanske namnet kan også transkriberast som «zho» og «zo«. Det mongolske ordet er khainag (хайнаг).

Ho-dzo.
Hann-dzo.

Dzoar kan vera fleire ulike fargar, som kvite, grå, blakke eller brune eller svarte med kvite flekkar. Hodyr er fruktbare, medan hanndyr er sterile. Hybridstyrke gjer at dzoar er større og sterkare enn både jak og tamfe.[3] I både Mongolia og Tibet meiner ein også at dei gjev meir kjøt og mjølk enn opphavsdyra.[4][5] Dzoar skil seg frå kveg ved at dei klarer seg godt i høge område, som jakar, men dei har betre lynne enn jakar. Ein bruker dei som trekk-, pakk- og ridedyr, til kjøt og mjølk.[2]

Dzomo kan kryssast tilbake med både jak og kveg. Det finst derfor mange «reine» dyr av begge typar med arvemateriale frå den andre.[5][6]

  1. Charudutt Mishra, Sipke E. Van Wieren, Pieter Ketner, Ignas M. A. Heitkönig and Herbert H. T. Prins, «Competition between Domestic Livestock and Wild Bharal Pseudois nayaur in the Indian Trans-Himalaya», Journal of Applied Ecology 
  2. 2,0 2,1 Stanley J. Olsen, «Fossil Ancestry of the Yak, Its Cultural Significance and Domestication in Tibet», Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia Publication Info (Academy of Natural Sciences) 
  3. David B. Madsen; Fa-Hu Chen; Xing Gao (3 July 2007), Late Quaternary Climate Change and Human Adaptation in Arid China, Elsevier, s. 207, ISBN 978-0-444-52962-6, henta 3 June 2012 
  4. Bataagiin Bynie: Mongolia: The Country Refort (sic!) On Animal Genetic Resources, Ulaanbaatar 2002, p. 11
  5. 5,0 5,1 Tsering, Diki (2002), Dalai Lama, My Son, Penguin Books, ISBN 0-7865-2260-7 
  6. Takase Hisabumi, Kh. Tumennasan et al., Fertility Investigation in F1 Hybrid and Backcross Progeny of Cattle (Bos taurus) and Yak (B. gruniens) in Mongolia. : II. Little variation in gene products studied in male sterile and fertile animals, in: Niigata journal of health and welfare Vol.2, No.1, pp. 42-52

Bakgrunnsstoff

[endre | endre wikiteksten]