Hopp til innhald

Eininga linje

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Eininga linje eller line er eit gammalt lengdemål for 1/12 tomme, i Noreg (frå 1836) 2,18 millimeter, ei britisk line var 2,12 mm og ein fransk legne (parisarlinje) var 2,256 mm. I Russland og Estland var ei linje 0,1 tomme. Symbolet for linje var ʹʹʹ når ʹʹ vart brukt som symbol for tomme.

Gamle norske lengdeeiningar
Forholdet mellom einingane (fra 1541) Omrekning til SI-systemet - frå år
namn teiknB famn alen fot kvart tomme linje skruppel 1274C 1274D 1541E 1683F 1824G 1875H 1959J eining
1 famn 1A3612 7286410368 1,4221,6591,89781,88821,88251,88221,8288m
1 alen 13124 242883456 47,40055,30063,26062,94062,75062,74060,960cm
1 fot I161212 121441728 --31,63031,47031,37531,37030,480cm
1 kvart 11214121 672864 11,85013,82515,81515,73515,68815,68515,240cm
1 tomme II17212411216 112144 2,6332,6332,6362,6232,6152,6142,540cm
1 linje III186412881144172 112112 2,1942,1942,1972,1852,1792,1782,117mm
1 skruppel IV11036813456117281864 1144112 1 0,1830,1830,1830,1820,1820,1820,176mm
AGrøn bakgrunnsfarge viser eksakte verdiar. BSkrive: 5I 11II 7III 10IV uttalt: fem fot, elleve tommar, sju linjer og ti skruplar = 181,998 cm (int. tomme)
CMagnus Lagabøtes landslov definerte ei Ckort alen og ei Dlang alen. Avsette ein den kortasteC tommelalna (=18II) på ei stikke, trengte stikka eit handtak, som naturleg vart ein handsbreidd (= 3II). Den lengsteD stikka vart då 21II. ESjællandsk alen vart tatt i bruk. FSystemet til Ole Rømer innført ved lov. GI samband med lausrivinga frå Danmark held ein på Ole Rømer-systemet, men måleiningane vart reviderte i lov av 28. juli 1824. HNoreg innførte SI-systemet. Loven innførte omrekningsreglar til det gamle systemet. JInternasjonal tomme definert etter SI-systemet. I Noreg vart einingane alen, kvart, tomme og famn brukt. Fot, linje og skruppel vart nesten ikkje brukt.