Fysisk konstant

I naturvitskapen er ein fysisk konstant ein storleik der den numeriske verdien ikkje vert endra. Ein fysisk konstant kan vere avleidd frå ei fysisk lov, eller han kan vere ein fundamental naturkonstant (universalkonstant) som må avgjerast ved måling.

Tabell med universalkonstantar

Storleik	Symbol	Verdi	Relativt standardavvik
karakteristisk impedans i vakuum	$Z_{0}=\mu _{0}c\,$	376,730 313 461... Ω	definert
elektrisk konstant (permittivitet i vakuum)	$\epsilon _{0}=1/(\mu _{0}c^{2})\,$	8,854 187 817... × 10-12F·m-1	definert
magnetisk konstant (permeabilitet i vakuum)	$\mu _{0}\,$	4π × 10-7 N·A-2 = 1,2566 370 614... × 10-6 N·A-2	definert
Newtons gravitasjonskonstant	$G,\gamma \,$	6,6742(10) × 10-11m³·kg-1·s-2	1,5 × 10-4
Planck-konstanten	$h\,$	6,626 0693(11) × 10-34 J·s	1.7 × 10-7
Dirac-konstanten	$\hbar =h/(2\pi )$	1,054 571 68(18) × 10-34 J·s	1.7 × 10-7
Lysfarten i vakuum	$c\,$	299 792 458 m·s-1	definert
Elementærladning	$e\,$	1,602 176 53 x 10-19 C	8,5 x 10-8

Tabell med elektromagnetiske konstantar

Storleik	Symbol	Verdi1 (SI-enheter)	Relativt standardavvik
Bohrmagneton	$\mu _{B}=e\hbar /2m_{e}$	927,400 949(80) × 10-26 J·T-1	8,6 × 10-8
elektrisk ledningskvant	$G_{0}=2e^{2}/h\,$	7,748 091 733(26) × 10-5 S	3,3 × 10-9
Coulomb-konstanten	$\kappa =1/4\pi \epsilon _{0}\,$	8,987 742 438 × 109 N·m²C-2	definert
Josephson-konstanten	$K_{J}=2e/h\,$	483 597,879(41) × 109 Hz· V-1	8,5 × 10-8
Magnetisk flukskvant	$\phi _{0}=h/2e\,$	2,067 833 72(18) × 10-15 Wb	8,5 × 10-8
Nukleært magneton	$\mu _{N}=e\hbar /2m_{p}$	5,050 783 43(43) × 10-27 J·T-1	8,6 × 10-8
elektrisk motstandskvant	$R_{0}=h/2e^{2}\,$	12 906,403 725(43) Ω	3,3 × 10-9
von Klitzing-konstanten	$R_{K}=h/e^{2}\,$	25 812,807 449(86) Ω	3,3 × 10-9

Tabell med atomiske og nukleære konstantar

Storleik	Symbol	Verdi1 (SI-enheter)	Relativt standardavvik
Bohrradius	$a_{0}=\alpha /4\pi R_{\infty }\,$	0,529 177 2108(18) × 10-10 m	3,3 × 10-9
Fermis koplingskonstant	$G_{F}/(\hbar c)^{3}$	1,166 39(1) × 10-5 GeV-2	8,6 × 10-6
finstrukturkonstanten	$\alpha =\mu _{0}e^{2}c/(2h)=e^{2}/(4\pi \epsilon _{0}\hbar c)\,$	7,297 352 568(24) × 10-3	3,3 × 10-9
Hartrees energi	$E_{h}=2R_{\infty }hc\,$	4,359 744 17(75) × 10-18 J	1.7 × 10-7
sirkulasjonskvant	$h/2m_{e}\,$	3,636 947 550(24) × 10-4 m² s-1	6,7 × 10-9
Rydberg-konstanten	$R_{\infty }=\alpha ^{2}m_{e}c/2h\,$	10 973 731,568 525(73) m-1	6,6 × 10-12
Thomsons spreiingstverrsnitt	$(8\pi /3)r_{e}^{2}$	0,665 245 873(13) × 10-28 m²	2.0 × 10-8
svak blandingsvinkel	$\sin ^{2}\theta _{W}=1-(m_{W}/m_{Z})^{2}\,$	0,222 15(76)	3,4 × 10-3

Tabell med fysisk-kjemiske konstantar

Storleik		Symbol	Verdi1 (SI-einingar)	Relativt standardavvik
atommasseeining		$m_{u}=1\ u\,$	1,660 538 86(28) × 10-27 kg	1,7 × 10-7
Avogadrotalet		$N_{A},L\,$	6,022 1415(10) × 1023	1,7 × 10-7
Boltzmann-konstanten		$k=R/N_{A}\,$	1,380 6505(24) × 10-23 J·K-1	1,8 × 10-6
Faraday-konstanten		$F=N_{A}e\,$	96 485,3383(83)C·mol-1	8,6 × 10-8
Første strålingskonstant		$c_{1}=2\pi hc^{2}\,$	3,741 771 38(64) × 10-16 W·m²	1,7 × 10-7
	for spektral radians	$c_{1L}\,$	1,191 042 82(20) × 10-16 W · m² sr-1	1,7 × 10-7
Loschmidt-konstanten	ved $T$=273,15 K og $p$=101,325 kPa	$n_{0}=N_{A}/V_{m}\,$	2,686 7773(47) × 1025 m-3	1,8 × 10-6
gasskonstant		$R\,$	8,314 472(15) J·K-1·mol-1	1,7 × 10-6
molar Planck-konstant		$N_{A}h\,$	3,990 312 716(27) × 10-10 J · s · mol-1	6,7 × 10-9
molært volum for ein ideell gass	ved $T$=273,15 K og $p$=100 kPa	$V_{m}=RT/p\,$	22,710 981(40) × 10-3 m³ ·mol-1	1,7 × 10-6
	ved $T$=273,15 K and $p$=101,325 kPa		22,413 996(39) × 10-3 m³ ·mol-1	1,7 × 10-6
Sackur-Tetrode-konstanten	ved $T$=1 K og $p$=100 kPa	$S_{0}/R={\frac {5}{2}}$ $+\ln \left[(2\pi m_{u}kT/h^{2})^{3/2}kT/p\right]$	-1,151 7047(44)	3,8 × 10-6
	ved $T$=1 K og $p$=101,325 kPa		-1,164 8677(44)	3,8 × 10-6
Andre strålingskonstant		$c_{2}=hc/k\,$	1,438 7752(25) × 10-2 m·K	1.7 × 10-6
Stefan-Boltzmann-konstanten		$\sigma =(\pi ^{2}/60)k^{4}/\hbar ^{3}c^{2}$	5,670 400(40) × 10-8 W·m-2·K-4	7,0 × 10-6
Wiens forskyvningslovkonstant		$b=(hc/k)/\,$ 4,965 114 231...	2,897 7685(51) × 10-3 m · K	1,7 × 10-6

Fotnotar

¹Verdiane er gjevne i såkalla konsis form. Talet i parentes er standardavviket, som er verdien multiplisert med relativt standardavvik.
²Dette er dette er den internasjonalt brukte verdien for volt funnen ved Josephsoneffekten.
³Dette er den internasjonalt brukte verdien for ohm funnen ved kvantehalleffekten.

Litteratur

• John D. Barrow, 2002. The Constants of Nature. Pantheon Books.

Kjelder

• Denne artikkelen bygger på «Fysisk konstant» frå Wikipedia på bokmål, den 17. november 2013.
  • Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:
• CODATA Recommendations – 2002 CODATA Internationally recommended values of the Fundamental Physical Constants