Luddittar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
«The Leader of the Luddittes» («Leiaren åt luddittane»). Gravering frå 1812

Luddittar er nemninga som blir nytta for medlemane av ei gruppe engelske handverkarar som freista å øydeleggje tekstilmaskinene som var i ferd med å erstatte dei på 1800-talet. Gruppa hadde sitt utspring i området kring Nottingham rundt år 1811, og i løpet av det neste året spreidde rørsla seg til Yorkshire, Lancashire, Derbyshire og Leicestershire.

Luddittane var gjerne maskerte, og opererte ofte i løynd av natta. Leiaren deira var kjend som «King Ludd» («Kong Ludd»), namngjeven etter ein person ved namn Ned Ludd, som sannsynlegvis er av mytisk opphav. Dei unngjekk å ty til vald, og hadde i fleire tilfelle lokal støtte i folkesetnaden. I 1812 vart ei gruppe luddittar avretta ved skyting på ordre av ein arbeidsgjevar som tykte seg truga, og ein masserettsak i York året etter kulminerte i mange hengingar og transportasjonar. Fleire opptøyar følgde i 1816 i kjølvatnet av den økonomiske nedgangstida i åra etter napoleonskrigane, men rørsla vart snøgt slått ned av hard politisk undertrykking og ny økonomisk oppgangstid.

I ettertid har ludditt blitt ståande som ei nemning på enkeltpersonar eller grupper som gjer motstand mot teknologiske endringar.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]