Ludvig XV av Frankrike

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Ludvig XV
Louis XV France by Louis-Michel van Loo 002.jpg
Louis XV av Louis-Michel van Loo
Konge av Frankrike og Navarre
Regjeringstid1. september 1715–10. mai 1774
Kroning25. oktober 1722
Fullt namnLouis de France
Fødd15. februar 1710
FødestadVersaillespalasset i Frankrike
Død10. mai 1774 (64 år)
DødsstadVersaillespalasset i Frankrike
GravlagdSaint Denis Basilica i Frankrike
FøregjengarLudvig XIV
EtterfølgjarLudvig XVI
GemalinneMaria Leszczyńska
KongehusHuset Bourbon
FarLouis, dauphin av Frankrike
MorMarie Adélaïde av Savoie

Ludvig XV (15. februar 171010. mai 1774) var konge av Frankrike frå 1715.

Han var son av Ludvig av Burgund og Marie Adélaïde av Savoie, og oldebarn av den førre kongen, Ludvig XIV av Frankrike. Både faren og farfaren var døde då han kom på trona. Hertug Filip av Orléans førte formyndarstyret til 1723. I 1725 gifta Ludvig seg med Maria Leszczyńska. Ludvig spelte ikkje personleg noko politisk leiarrole. Han hadde sterke rådgjevarar og elskarinnene hans Madame de Pompadour og Madame du Barry hadde stor innverknad. Formyndarstyret hadde gjeve parlamenta (dei høgaste domstolane) tilbake retten til å gjere innseiingar mot kongelege forordningar. Regjeringane til Ludvig låg i stadig strid med parlamenta, som forsvarte stands- og provinsprivilegium, særleg når regjeringa søkte å skrive ut nye skattar for å løyse finanskrisa, som vart forverra under dei mange krigane. I 1771 vart parlamentet oppløyst og erstatta av domstolar utan politisk makt, men dei vart gjenninnført etter at Ludvig døydde. Indre konfliktar og inneffektivitet undergravde under regjeringstida til Ludvig respekten for kongedøme. Dette saman med nederlaga i mellom andre den austerrikske arvefølgjekrigen (1740–1748) og sjuårskrigen (1756–1763) peikte fram mot den franske revolusjonen femten år etter at Ludvig døydde.

Med Maria hadde Ludvig mellom anna sonen Ludvig, som vart far til tre kongar: Ludvig XVI, Ludvig XVIII og Karl X.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]