Scheelitt

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Scheelitt
Scheelite MHNT.MIN.2004.0.88 (p).jpg
Generelt
Kategori Wolframatmineral
Kjemisk formel CaWO4
Strunz-klassifisering 07.GA.05
Krystallsymmetri Tetragonal 4/m
Einingscelle a = 5.2429(3) Å, c = 11.3737(6) Å; Z=4
Identifikasjon
Farge fargelaus, kvit, grå, brun, bleik gul, guloransje, bleik tonar av oransje, raud, grøn; kan vere stripete
Krystallform Pseudo-åttesidig, massive, skiveforma, korna
Krystallsystem Tetragonal - Dipyramidal
Tvilling Vanleg, penetrerings- og kontakttvillingar, komposisjonsplane {110} eller {001}
Kløyv på {101}, tydeleg; på {112}, forstyrra; på {001}, utydeleg
Brot Undermuslig til ujamn
Fastleik Sprø
Mohs hardleiksskala 4.5-5
Glans glasaktig til adamantin
Strekfarge Kvit
Transparens Gjennomsiktig til ugjennomsiktig
Spesifikk vekt 5.9–6.1
Optiske eigenskapar
Optiske eigenskapar Einaksa (+)
Brytingsindeks nω = 1.918 - 1.921 nε = 1.935 - 1.938
Dobbeltbryting δ = 0.017
Pleokroisme Avgjort dikorisk i gul (gul til oransje-brun)
Smeltbarheit Med vanskar
Oppløyselegheit Oppløyseleg i syrer
Andre eigenskapar fluorescens under kortbølgja UV er lyseblå, blåkvit til gul. Prøvar med meir molybden fluorescer kvit til gul, liknane powellitt. Stundom raud fluorescens under mellombølgje UV.
Kjelder [1][2][3][4]

Scheelitt er eit oftast grått, gulkvitt eller brunt mineral og ein viktig wolfram-malm. Kjemisk sett er det eit kalsiumwolframat, CaWO4 som krystalliserer tetragonalt. Det er særs tungt og tettleiken er kring 6 g/cm3. Det fluorescerer kraftig i ultrafiolett ljos, frå blåkvitt for rein scheelitt til sterkt gult med aukande molybdeninnhald (isomorf blandbarheit med powellitt, CaMoO4).

Scheelitt vart først skildra i 1781 etter ein førekomst i Bispbergs klack i Säter i Dalarna i Sverige, og kalla opp etter Carl Wilhelm Scheele (1742–1786).[2]

I Noreg er det kjent frå mellom anna Ørsdalen i Bjerkreim (saman med wolframitt) der det tidlegare var gruvedrift og frå einskilde molybdenittførekomstar. Mineralet er dessutan ganske utbreidd i kontaktsonene til Oslofeltet (Skreia, Grua, Eikeren). Spesielt store krystall er kjent frå Korea og Kina.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/scheelite.pdf Handbook of Mineralogi
  2. 2,0 2,1 http://www.mindat.org/min-3560.html Mindat.org
  3. http://webmineral.com/data/Scheelite.shtml Webmineral data
  4. Klein, Cornelis and Cornelius S. Hurlbut, Manual of Mineralogi, Wiley, 20th ed., 1985, p. 356 ISBN 0-471-80580-7

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]