Barotropisk virvlingslikning

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Ei barotropisk virvlingslikning er ei forenkla form av virvlingslikninga for ein ikkje-viskøs, divergensfri straum (solenoidalt fartsfelt). Ho kan skrivast som:[1]

\frac{D \eta}{D t} = 0,

der \frac{D}{D t} er den materialderiverte og \eta = \zeta + f\, er absolutt snøggleik, der \zeta er relativ snøggleik, definert som vertikalkomponenten til rotasjonen av væskesnøggleiken og f er coriolisparameteren

\ f = 2 \Omega \sin \phi,

der \Omega er vinkelfrekvensen til planetrotasjonen (\Omega=0.7272*10-4 s-1 for jorda) og \phi er breiddegrad.

Uttrykt for relativ snøggleik, kan likninga omskrivast som

\frac{D \zeta}{D t} = -v \beta,

der \beta = \partial f / \partial y er variasjonen av coriolisparameteren i avstanden y i nord-sør-retning, og v er snøggleikskomponenten i same retning.

I 1950 integrerte Charney, Fjorloft og von Neumann denne likninga (med eit diffusjonsledd i tillegg på høgresida) på ein datamaskin for første gong. Dei nytta eit observert felt for den geopotensielle høgda til 500 hPa eit tidssteg framover. Dette var det første suksessrike forsøket på numerisk værvarsling.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. T. N. Krishnamurti; H. S. Bedi; V. M. Hardiker; L. Ramaswamy (2006). An Introduction to Global Spectral Modeling (2 ed.). Birkhäuser. ISBN 0387302549, 9780387302546.