Ammoniakk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Ammoniakk
Nemningar
Formel NH3
Kjemisk namn ammoniakk
Andre namn {{{andre namn}}}
Identitetsnummer CAS: 7664-41-7
Eigenskapar
Relativ molekylmasse 17,03 u
Tettleik {{{tettleik}}} g/cm3
Smeltepunktsintervall 195 K (−78 °C)-240 K (−33 °C)
Når ikkje anna er oppgjeve gjeld tala for eit stoff ved standardtilstand (25 °C, 100 kPa)
Struktur
Stoffgruppe {{{stoffgruppe}}}

Lewisstruktur:

     H
    /
H--N
    \
     H
{{{bilde}}}

Ammoniakk (NH3) er ei uorganisk kjemisk sambinding. Stoffet er ein fargelaus gass med stikkande lukt ved romtemperatur. Han er giftig, sterkt basisk og derfor etsande gass som kan skada eller drepa dyr og plantar.

Bruk[endre | endre wikiteksten]

Stoffet vert nytta som råstoff i produksjon av kunstgjødsel. Det kan òg brukast i eksplosiv og i polymerar. I dagleglivet er det likevel mest brukt i sterke reingjeringsmiddel, som salmiakk.

Førekomst[endre | endre wikiteksten]

Små mengder ammoniakk i karbonatform, frå råtnande nitrogenhaldige dyre- og planterestar, finst i jordatmosfæren. Det finst ammoniakksalt i all fruktbar jord, i sjøvatn, og i dei fleste væsker som kjem frå plantar og dyr, særleg i urin.

Framstilling[endre | endre wikiteksten]

Flytande ammoniakk i ein kraftig reaksjon med saltsyre.

Ammoniakk vert produsert etter Haber-Boschprosessen. Hydrogengass og nitrogengass reagerer med ein katalysator tilstades. Dette skjer ved høgt trykk og ein temperatur på 500 °C.

Reaksjonen er:

3H2 + N2 → 2NH3

Kjemi[endre | endre wikiteksten]

Ammoniakk er ein base. Molekylet kan ta opp eit hydrogenion og danna ammoniumionet (NH4+). Dette inngår i ulike salt, som får namn på ammonium-. Ammoniumklorid (NH4Cl) er eit døme.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Ammoniakk