Gaeltacht

Gaeltacht (uttalt /ˈgeːɫ̪t̪ˠəxt̪ˠ/; fleirtalsform Gaeltachtaí) er eit irsk ord for eit irskspråkleg område. I Irland refererer Gaeltacht, eller An Ghaeltacht, til dei regionane i landet der irsk er offisielt hovudspråk. I Gaeltacht blir irsk snakka som daglegspråk av større eller mindre delar av innbyggjarane. Desse delane av Irland vart peikt ut tidleg etter det irske sjølvstendet, som del av regjeringa sin politikk for å revitalisere irsk. Grensene for Gaeltacht har vorte endra ein gong, då Clochán-Bréanann i Kerry og delar av West Muskerry, i Cork vart lagt til Gaeltacht i 1974. I dei fleste Gaeltachtområda er dei irsktalande i mindretal.

Folketalet i Gaeltacht er i dag omtreht 85 000, dei fleste irsktalande bur i vest, i Donegal, Mayo, Galway, Kerry, og Cork. Det finst små lommer av irsktalande i Waterford i sør og i Meath i aust.

Gaeltacht byar og landsbyar

Grevskap	Irsk namn	engelsk namn
County Donegal	Árainn Mhór	Arranmore
	Gaoth Dobhair	Gweedore
	Gleann Cholm Cille	Glencolmcille
	Gort a' Choirce	Gortahork
	Na Dúnaibh	Downings
	Oileán Toraigh	Tory Island
	Rann na Feirste	Rannafast
County Mayo	Ceathrú Thaidhg	Carrowteige
	Eachléim	Aughleam
	Tuar Mhic Éadaigh	Tourmakeady
County Galway	Árainn	Inishmore
	ECasla	Costelloe
	An Cheathrú Rua	Carraroe
	Cill Chiaráin	Kilkieran
	Cill Rónáin	Kilronan
	Corr na Móna	Corr na Móna
	Indreabhán	Inverin
	Inis Meáin	Inishmaan
	Inis Oírr	Inisheer
	Leitir Móir	Lettermore
	Oileáin Árann	Aran Islands
	Ros a' Mhíl	Rossaveel
	Ros Muc	Rosmuck
	An Spidéal	Spiddal
County Kerry	Baile an Fheirtéaraigh	Ballyferriter
	Baile na Sceilge	Ballinskelligs
	Ceann Trá	Ventry
	An Daingean	Dingle
	Dún Chaoin	Dunquin
	An Fheothanach	Feothanach
County Cork	Baile Mhúirne	Ballyvourney
	Béal Átha an Ghaorthaidh	Ballingeary
	Cúil Aodha	Coolea
	Oileán Chléire	Clear Island
County Waterford	An Rinn	Ring
County Meath	Ráth Cairn	Rathcarne

Bakgrunnsstoff