INF-avtalen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Mikhail Gorbatsjov og Ronald Reagan underteiknar INF-avtala

INF-avtalen (Intermediate-Range Nuclear Force Treaty) var ein nedrustingsavtale mellom USA og Sovjetunionen underskriven den 8. desember 1987 av Ronald Reagan og Mikhail Gorbatsjov.[1]

Avtalen gjekk ut på å eliminere alle landbaserte missil med rekkevidde meir enn 500 kilometer - opptil 1000 kilometer (korthaldsmissil), og med rekkevidde mellom 1000 og 5000 kilometer (kalla mellomdistansemissil).

Avtalen hadde òg følgjande klausular:

Av dei våpena som vart avgjort destruerte ved avtalen, var RT-21M (NATO-nemning SS-20) og dei amerikanske missila BGM-109 Tomahawk og Pershing II frå landbaserte avfyringsrampar.

I mai 1991 var 2692 missil øydelagde, og 10 år med inspeksjonar og verifisering om at avtalen vart etterlevd, vart gjorde i dei neste 10 åra. INF-avtalen vart i 1991 følgd av den fyrste START-avtalen (Strategic Arms Reduction Treaty), òg kalla START I, der mengda langtrekkande atomvåpen vart vidare redusert.

Missilsystem som vart avvikla[endre | endre wikiteksten]

Skuldingar om brot på avtalen[endre | endre wikiteksten]

Begge land har skulda kvarandre for brot på avtalen. USA skuldar Russland for at SSC-8, som byrja testing frå 2008, bryt avtalen. [2] Desse skuldingane vart tekne opp att i 2014[3][4] og 2017[2]

Russland skulda USA for brot på avtalen med avgjerda om utplassering av Tomahawk missil i Polen og Romania i samband med det såkalla "rakettskjoldet" [5][6][7][8] og hevdar at USA òg utviklar UAV som bryt avtalen. [9]

USA trekkjer seg frå INF-avtalen[endre | endre wikiteksten]

Den 20. oktober sa president Donald Trump at USA kom til å trekka seg frå avtalen.[10][11][12][13]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Tvedt, Knut Are; Knudsen, Olav Fagelund; Lundbo, Sten (17. september 2018). «INF-avtalen». Store norske leksikon (på norsk). 
  2. 2,0 2,1 Gordon, Michael R. (14 February 2017). «Russia Deploys Missile, Violating Treaty and Challenging Trump». The New York Times. Henta 12 February 2018. 
  3. Marcus, Jonathan (30 January 2014). «US briefs Nato on Russian 'nuclear treaty breach'». BBC News. Henta 31 January 2014. 
  4. Luhn, Alec; Borger, Julian (29 July 2014). «Moscow may walk out of nuclear treaty after US accusations of breach». The Guardian. Henta 29 July 2014. 
  5. ERÄSTÖ, TYTTI. «Leave nuclear Tomahawks where they belong — in the ‘80s». Thehill. Thehill. 
  6. Kennedy, Kristian. «Destabilizing Missile Politics Return to Europe, Part II: For Russia, Pershing II Redux?». NAOC. 
  7. Gotev, Georgi. «Moscow: US comments on possible destruction of Russian warheads are dangerous». euractiv. euractiv. 
  8. Kramer, Andrew E. «Russia Calls New U.S. Missile Defense System a ‘Direct Threat’». NYT. NYT. 
  9. Adomanis, Mark (31 July 2014). «Russian Nuclear Treaty Violation: The Basics». U.S. Naval Institute. Henta 31 July 2014. 
  10. Krantz, Andreas. «Trump sier han vil trekke USA fra nedrustningsavtale med Russland». NRK (på bokmål). 
  11. «U.S. to Tell Russia It Is Leaving Landmark I.N.F. Treaty» (på engelsk). Henta 20. oktober 2018. 
  12. «President Trump to pull US from Russia missile treaty». BBC. 20 October 2018. Henta 20 October 2018. 
  13. «Trump: U.S. to exit nuclear treaty, citing Russian violations». Reuters. Reuters.