Rubin

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Rubin
Ruby - Winza, Tanzania.jpg
Naturlege rubinkrystallar frå Winza i Tanzania
Generelt
Kategori Mineral-varietet
Kjemisk formel Aluminiumoksid med krom, Al2O3:Cr
Identifikasjon
Farge Raud, kan vere brunaktig, lillaaktig eller rosaaktig
Krystallform Varierer me lokaliteten. Endar i tavleforma heksagonal prisme.
Krystallsystem Trigonal (heksagonal skalenoeder), symbol (−3 2/m), Romgruppe R3c
Kløyv Ikkje verkeleg kløyv
Brot Ujamn eller muslig
Mohs hardleiksskala 9,0
Glans Glasaktig
Strekfarge kvit
Transparens Gjennomsiktig
Spesifikk vekt 4,0
Optiske eigenskapar
Brytingsindeks nω=1,768–1,772
nε=1,760–1,763
Dobbeltbryting 0.008
Pleokroisme Oransjeraud, lillaaktig raud
Ultrafiolett fluorescens raud under langbølgja stråling
Smeltepunkt 2044 °C
Oppløyselegheit ingen

Rubin er ein raud varietet av mineralet korund. Fargen kjem av små mengder av krom. Klåre rubinar høyrer til dei venaste, mest sjeldne og kostbare edelsteinane. Dei blir vanlegvis slipte med fasettar. Mindre klåre steinar blir gjerne slipt som cabochon. Såkalla stjernerubin viser ei rørleg 6-takka stjerne på yta, ein effekt kalla asterisme.

Rubinar har vore høgt skatta heilt sidan antikken og har vore gjenstand for overtru, mytar og segner. Dei beste, dueblodsraude rubinane kjem frå Mogok-distriktet i Myanmar, medan rubinar frå Sri Lanka, Thailand og India kan ha meir variable og ureine fargar. Rubinar frå Froland i Aust-Agder kan til dels ha god farge, men er for uklåre til å ha nokon stor verdi som edelstein.

Rubinar kan òg framstillast syntetisk.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Rubin. (19. juni 2012). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Rubin