Skallesaum

Denne artikkelen handlar om ledda mellom knoklane i hovudskallen. For sting som held veva saman, sjå kirurgisk sutur. For dei naturlege strukturane som finst hjå mange dyr, sjå sutur i anatomi.

Hovudskallen sett frå sida

Hovudskallen sett frå sida med fleire saumer

Ein skallesaum eller skallesutur (av latin suturae cranii) er eit fibrøst ledd som berre finst i hovudskallen, og som er samanknytt av Sharpeys fibrar. Saumane bidreg til små rørsler, som igjen betrar compliance og elastisitet i skallen. Ledda i skallen er synartrosar. Det er vanleg at mange av knoklane i skallen ikkje er samansmelta ved fødsel. Samansmeltinga av desse knoklane blir kalla kraniosynostose. Omgrepet «fontanell» blir brukt for å skildre dei resulterande blaute områda hjå foster før forbeining. Posisjonen på knoklane held fram med å endra seg gjennom livet, og kan dimed vere viktig i kriminalteknikk og arkeologi. Alderdom kan føre til at saumane blir fullstendig forbeina.

Ledda mellom tennene og leddet mellom underkjeven og hovudskallen, kjeveleddet, er dei einaste ledda i hovudskallen som manglar saumer.

Liste over saumer

Dei fleste saumane er namngjevne etter knoklane dei artikulerar med, men somme har spesielle namn.

I hovudsak synleg frå sida (norma lateralis) og baksida (norma occipitalis)

• Koronarsaum — mellom pannebeina og issebeina
• Lambdasaum — mellom issebeina og bakhovudbeina, kontinuerleg med s. occipitomastoidea
• Sutura occipitomastoidea — mellom bakhovudbeina og tinningbeina, kontinuerleg med lambdasuturen
• Sutura squamosa
• Sutura sphenofrontalis
• Sutura sphenoparietalis
• Sutura sphenosquamosa
• Sutura sphenozygomatica
• Sutura temporozygomatica
• Sutura frontozygomatica

I hovudsak synleg frå framsida (norma frontalis) eller oversida (norma verticalis)

• Sutura frontalis — mellom dei to pannebeina, før desse smeltar saman til ein knokkel
• Pilsaum — langs midtlinja, mellom issebeina

I hovudsak synleg frå undersida (norma basalis) eller innsida (norma basalis interna)

• Sutura frontoethmoidalis
• Sutura petrosquamosa
• Sutura sphenoethmoidalis
• Sutura sphenopetrosa

Galleri

• 
  Lambdasaumen
• 
  Koronarsaumen
• 
  Sutura squamosa
• 
  Sutura temporozygomatica
• 
  Pilsaumen
• 
  Pilsaumen
• 
  Pilsaumen
• 
  (1) Koronarsaumen, (2) pilsaumen og (3) lambdasaumen sett frå oversida

Kjelder

• Denne artikkelen bygger på «Suture (joint)» frå Wikipedia på engelsk, den 2. mars 2015.

Bakgrunnsstoff

Commons har multimedium som gjeld: Skallesaum