Bergen domkyrkje

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Koordinatar: 60°23′37″N 5°19′49″E

Bergen domkyrkje
Bergen domkirken.jpg
Generelt

Den norske kyrkja

Vigd til:  St. Olav
Innvigd:  1150
Endringar:  Restaurert i 1880
Kyrkjegard:  Bevart kyrkjegard
Arkitektur
Arkitekt:  Christie & Blix (1880)
Teknikk:  Stein
Materiale:  Mur
Tårn:  Ved inngangen
Skip:  Bevart hovudskip, nytt sideskip 1880
Kyrkjerommet
Diverse:  Glasmåleri
Commons-logo.svg
Bergen domkyrkje på Commons

Bergen domkyrkje er ei langkyrkje frå rundt 1150 i Bergen i Hordaland. Kyrkja er bygd i stein og har sideskip og skrudhus. Ho har vore domkyrkje sidan 1537.

Kyrkja har 1000 plassar. Ho er 60,5 m lang og 20,5 m brei. Tårnet er 13 meter breitt medan koret er 13,5 meter breitt.

Interiør i domkyrkja.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Sideskipet.

Domkyrkja er bygd på restane av to tidlegare kyrkjer. Den eldste delen, som ein finn i murpartiet under vindauga i nordveggen, er bygd rundt 1150. Denne soknekyrkja, vigd til Olav den heilage, er omtalt i Soga om Kong Sverre.[1]

Under regjeringstida til Håkon Håkonsson blei det bygd eit fransiskanarkloster litt sør for kyrkja, som blei ein del av dette. Kyrkja brann i 1248 og 1270. Ho kunne brukast på nytt i 1301 etter at Magnus Lagabøte hadde gjeve støtte til gjenreisinga av bygget. Magnus Lagabøte blei også gravlagd i kyrkja.

Kyrkja brann nok ein gong i 1463/64 og låg i ruinar då ho blei domkyrkje i 1537. Kristkyrkja på Holmen i Bergen, som blei riven i 1531, hadde tidlegare vore domkyrkje. Biskop Gjeble Pederson sørgde for å få gjenreist tårnet og reparert skader på bygningen før han døydde i 1557. Dette tårnet var over midtskipet og blei erstatta av tårn i vestenden på 1640-talet, då kyrkja fekk si noverande form. Etter bybrannen i 1702 blei det og utført større restaureringsarbeid, og kyrkja blei ikkje teken i bruk igjen før 1743.

I 1880-83 utførte arkitektane Christie og Blix ei ny større ombygging. Sideskipet blei rive og bygd opp på nytt, med fire gotiske søyler. Ein ønska å gje kyrkja tilbake mellomalderstilen, og fjerna derfor rokokkointeriøret. Domkyrkja fekk også eit nytt alter i kleberstein.

Kanonkula i veggen.

Kyrkja har og eit minne frå Slaget på Bergens våg mellom engelske og hollandske skip i 1665, i form av ei kanonkule som sit fast i veggen.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Lidén, Hans-Emil og Magerøy, Ellen Marie, Norges Kirker, Bergen Bind II, Oslo 1983, ISBN 82-05-14299-8 (bd.2)
  • Knudsen, Jacob Frode, Bergen Domkirke 700 år, Bergen 2001

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]