Agave

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Agave
Agave americana R01.jpg
Systematikk
Rike: Planteriket Plantae
Underrike: Viridiplantae
Infrarike: Streptophyta
Overrekkje: Landplantar Embryophyta
Underrekkje: Frøplantar Spermatophytes
Orden: Aspargesordenen Asparagales
Familie: Aspargesfamilien Asparagaceae
Slekt: Agave Agave
L., 1753

Agave er ei planteslekt som er utbreidd i Karibia, Mexico og sørvestlege USA. Agaveslekta omfattar rundt 221 artar, der nokre få blir dyrka som prydplantar. Nokre av dei blir også brukt som potteplantar innandørs. Slektsnamnet betyr 'framifrå' eller 'storslått'.

Artane er fleirårige, urteaktige plantar utan eller med ein ganske kort overjordisk stengel. Blada er samla i tette rosettar, der dei enkelte blada er kjøtfulle eller lêraktige, spisse og som regel med tornete rand. Plantane i slekta veks i tropiske og subtropiske, tørre område og er ofte sukkulente eller inneheld mykje styrkevev i blada, så dei ikkje fell samen under tørkeforhold. Dei store amerikanske agavane blir kalla century plants[1] eller «Texas-asparges» i heimlandet sitt. Det går mange år før dei blomstrar, og etter at dei har blomstra, døyr som regel planten. Desse plantane er monokarpske, medan nokre Agave-artar er polykarpiske.[2](p30)

Blomane av nokre artar blir etne i mesomaerikanske matkulturar, der dei mellom anna er kjende som maguey-blomar. Nokre av artane blir brukt i Mexico til å laga tequila, og fiber frå andre blir brukt til bast og tauverk (sisal).

Nokre artar[endre | endre wikiteksten]

  • Agave attenuata
  • Agave ghiesbreghti
  • Agave lophantha
  • Agave parviflora
  • Alminneleg agave (Agave americana)
  • Arizonaagave (Agave arizonica)
  • Dronning Victoria-agave (Agave victoriae-reginae)
  • Sisalagave (Agave sisalana)
  • Trådagave (Agave filifera)

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Bailey, L.H.; Bailey, E.Z.; the staff of the Liberty Hyde Bailey Hortorium. 1976. Hortus third: A concise dictionary of plants cultivated in the United States and Canada. Macmillan, New York.
  2. Gentry, Howard S. (2004). Agaves of Continental North America. Tucson: University of Arizona Press. ISBN 978-0-8165-2395-5. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedium som gjeld: Agave