François Le Fort

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
François Le Fort
Lefort.jpg
Fødd 2. januar 1656
Genève
Død

12. mars 1699
Moskva

François Le Fort på Commons
François Le Fort

François Jacques Le Fort eller Lefort (2. januar 165612. mars 1699) var ein sveitsisk offiser i russisk teneste og Peter den store sin favoritt.

Liv og virke[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunn[endre | endre wikiteksten]

Le Fort var fødd i Genève. Le Fort-familien var hugenottar som flykta frå Piemonte til Genéve og der vart høgt verdsette og velstående handelsfolk. François , son av kjøpmannen og drogisten Jacques Le Fort og kona Françoise Lect, dotter av generalstatsadvokaten Pierre Lect, var veslebror til Ami Le Fort.[treng kjelde]

Karriere[endre | endre wikiteksten]

Sidan faren hadde staka ut for han ei framtid som handelsmann, vart Le Fort i 1672 som 16-åring send frå foreldreheimen i handelslære til Marseille.[1] I 1674 gjekk han i staden inn på militær tenesteveg.

Le Fôra tredde som ung mann i 1674 i inn i nederlandsk krigsteneste. I 1675 reiste han  over Arkhangelsk til Moskva, der han ei tid gjorde teneste som dansk legasjonssekretær. Han fekk ein viss respekt mellom utlendingane i Moskvas tyske forstad (Nemetskaja sloboda).[treng kjelde]

I 1678 gifta han seg med Elisabeth Souhay, dotter av François Souhay, ein fransk oberst i tenesta til tsaren. Han tredde same år òg sjølv inn i tsar Fjodor IIIs teneste som kaptein i den russiske hæren og deltok i felttoga mot tyrkerne og tartarane 1681-89 og avanserte til oberst.

I år 1682 vart han kjend med den unge tsar Peter (seinare - den store) og vart innan kort tid god ven med honom.[treng kjelde]

Le Fort vann Vasilij Golitsyns tillit men slutta seg etter statskuppet i 1689 til tsar Peter og vart i 1694 storadmiral og overgeneral med oppdrag å europeisera krigsvesenet. Han leidde saman med Fjodor Golovin og Patrick Gordon det mislukka Azov-felttoget i 1695 og vart i 1697 guvernør over Novgorod. I åra 1697–98 var han òg ein av dei tre ambassadørane i den russiske sendeferd som reiste til utlandet (til dømes Nederland)  og var i fylgjet til tsar Peter - som skulle vera inkognito. Han hjelpte tsar Peter i  arbeidet med å leggja grunnen til den russiske sjømakt og auka landet sineavlingar og næringar ved å tilkalla tyske og franske kunstnarar og handverkarar.[treng kjelde]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Stadtgeschichtliches Museum Waren (Müritz): Zur Familiengeschichte LE FORT. Waren 2007.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]