Krysantemum

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Krysantemum


Chrysanthemums.jpg

Systematikk
Domene: Eukaryota
Rike: Plantae
Rekkje: Spermatophyta
Underrekkje: Angiospermae
Klasse: Eudicotyledonae
Orden: Asterales
Familie: Asteraceae
Slekt: Chrysanthemum

Linné

Krysantemum (vitskapleg namn Chrysanthemum, frå gresk khrysos, 'gull', og anthemon, 'blom') er ei planteslekt av fleirårige blomar med rundt 30 artar som er utbreidde som hage- og prydvekstar. Staudane har ein oprett vekst, djupt innskårne blad og store blomsterhovud med kvite, gule eller rosa randkroner og gule skivekroner. Det finst krysantemum i Europa, Asia og Nord-Amerika, men tyngdepunktet er i Aust-Asia. Her har dei også ei viktig kulturell stilling.

Gukwacha, koreansk krysantemumte.

Fleire delar av veksten blir brukt i asiatisk matlaging, særleg blomane, som blir brukt til å laga krysantemumte og som smaksetjar i andre tetypar og i den koreanske risvinen gukhwaju. Stilkane kan kokast eller dampast og brukast som grønsaker, og blir særleg nytta i kinesisk mat.

I Japan er blomen knytt til keisaren, og ein finn krysantemum i tittelen og våpenskjoldet hans, og som offisielt japansk symbol i fleire andre samanhengar. I Kina var han ein av «dei fire edle» (saman med bambus, orkidé og plommeblom). Kvit krysantemum er her knytt til sorg, noko ein også finn i Japan og fleire europeiske land, der han er knytt til død berre nytta i gravferder og til å pynta graver.

Artar[endre | endre wikiteksten]

Ulike typar krysantemum.

Chrysanthemum aphrodite
Chrysanthemum arcticum
Chrysanthemum argyrophyllum
Chrysanthemum arisanense
Chrysanthemum boreale
Chrysanthemum chalchingolicum
Chrysanthemum chanetii
Chrysanthemum cinerariaefolium
Chrysanthemum coronarium
Chrysanthemum crassum
Chrysanthemum glabriusculum
Chrysanthemum hypargyrum
Chrysanthemum indicum
Chrysanthemum japonense
Chrysanthemum japonicum
Chrysanthemum lavandulifolium
Chrysanthemum mawii
Chrysanthemum maximowiczii
Chrysanthemum mongolicum
Chrysanthemum morifolium
Chrysanthemum morii
Chrysanthemum okiense
Chrysanthemum oreastrum
Chrysanthemum ornatum
Chrysanthemum pacificum
Chrysanthemum potentilloides
Chrysanthemum segetum
Chrysanthemum shiwogiku
Chrysanthemum sinuatum
Chrysanthemum vestitum
Chrysanthemum weyrichii
Chrysanthemum yoshinaganthum
Chrysanthemum zawadskii

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Artar

Hybridar

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: Krysantemum
Spire Denne biologiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.