Lydopptak

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Lydopptak.

Lydopptak, historisk utvikling[endre | endre wikiteksten]

Opptak på voksrull og voksplate[endre | endre wikiteksten]

Thomas Edison fann opp fonografen i 1877, og gjorde eit opptak av seg sjølv med barnerimet «Mary had a little lamb». Dei fyrste musikkopptaka vart ikkje laga før 1887-1888. Fonografen tok opp lyd direkte gjennom ei trakt, og lyden var skriven inn på voksrull (akustisk opptak). Ein rull kunne ta om lag 2 minutt.

Elektrisk opptak frå 1925[endre | endre wikiteksten]

Eit stort gjennombrot var oppfinninga av elektrisk opptak, dvs av mikrofonen og forsterkaren. No fekk ein betydeleg betre kvalitet og frekvensspekter. Dei fyrste elektriske musikkopptaka kom ut på markedet i 1925.

Etter andre verdskrig[endre | endre wikiteksten]

Vinyl[endre | endre wikiteksten]

Fram til krigen vart platene laga med skjellakk, ein type insektvoks importert frå India. Under krigen stoppa forsyningane opp, og ein vart nøydde til å finne ei anna løysing. Vinyl, eit plastmateriale, viste seg å ha mykje høgare kvalitet. Ein fekk mykje finare riller. Platene fekk no meir plass (long playing - LP), meir enn 20 minutt på kvar side. Men viktigare var at med vinyl forsvann skrapinga frå dei gamle voksplatene.

Magnetisk lydband[endre | endre wikiteksten]

Magnetisk lydband hadde vore i bruk sidan 1930-talet i filmindustrien. Under krigen hadde tyskarane utvikla ein type lydband med høg kvalitet, og lydband vart etter krigen standard som master for lydinnspelingar, medan ein framleis nytta LP-plater til kopiane. Kassettband kom i handelen frå 1966.

Stereo[endre | endre wikiteksten]

Stereoopptak vart vanleg frå 1954.

Digitalt lydopptak[endre | endre wikiteksten]

Digitalisering av lyd var noko ein forska på frå slutten av 1960-talet, i telefon og kringkasting. Den fyrste plateutgjevinga (på LP) som nytta ein digital master, kom i 1979. CD-plata kom til slutt i 1982, og tok over for LP-en.

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Day, Timothy, A century of recorded music: Listening to Musical History, Yale University Press, 2002.

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]