Saksedyr

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Saksedyr


Forficula smyrnensis
Forficula smyrnensis

Systematikk
Rekkje: Arthropoda
Underrekkje: Hexapoda
Klasse: Insecta
Underklasse: Pterogyta
Infraklasse: Neoptera
Orden: Dermaptera
Vitskapleg namn
Dermaptera
De Geer, 1773

Saksedyr (Dermaptera) er ein orden insekt som er lette å kjenna att på dei harde saksetrådene dei har på bakkroppen. Gruppa omfattar noko over 1 200 beskrivne artar som finst i heile verda, med flest artar i tropane.

Kjenneteikn[endre | endre wikiteksten]

Saksedyr er små til mellomstore insekt med cerci omdanna til store sklerotiserte «saksar». Desse er oftast størst hjå hannen. Dei har bitemunn og middels lange, trådforma antenner. Bakvengjene halvsirkelforma og membranøse, og vert falda saman sirleg under dei læraktige stumpane som er dei reduserte forvengjene. Somme artar er heilt vengjelause, medan andre er særs dyktige flygarar.

Ulike artar varierer i storleik. Dei minste vert ikkje stort større enn 7 millimeter, medan dei største kan bli så mykje som 5 centimeter.

Levesett[endre | endre wikiteksten]

Saksedyra er vanlege, men ikkje spesielt godt kjende. Dei fleste framstår som nattaktive altetarar som både et levande og daudt bytte. Halesaksa vert nytta i jakta, i tillegg til i forsvar mot predatorar, som del av paringsleiken og til å reinska kroppen for avfallsstoff.

Dei har ufullstendig forvandling og yngelpleie - hoa passar på egg og dei første nymfestadia.

Systematikk[endre | endre wikiteksten]

Forficula auricularia

Ordenen vert delt inn i 10 familiar i tre underordenar. Grupper utan norske artar er markert med asterisk (*):

Orden Saksedyr - Dermaptera

Overfamilie Forficuloidea

Kjelder[endre | endre wikiteksten]