Tommaso Campanella

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Tommaso Campanella

Tommaso Campanella, (5. september 156821. mai 1639), døypt Giovanni Domenico Campanella, var dominikansk teolog, filosof og diktar. Han er kjend som utopist og forfattar av Solstaden.

Liv[endre | endre wikiteksten]

Campanella vart fødd i Stilo i Calabria, og gjekk inn i dominikanarordenen i 1582, mindre enn femten år gamal. Han studerte teologi og filosofi, og vart inspirert av empirismen til Bernardino Telesio. Han kom òg i kontakt med okkulte og astrologiske strøymingar. Med meiningar som ikkje stemde overeins med det rådande aristoteiliske vitskapssynet, kom han i konflikt med kyrkja og inkvisisjonen. Då han i 1599 medverka i ei samansverjing mot dei spanske styresmaktene i Calabria, med planar om å innføre eit kollektivistisk brorskap, ikkje ulikt samfunnet han seinare skildra i Solstaden, vart han fengsla og torturert. Han slapp unna avretting, men vart sitjande 27 år i fengsel i Napoli. I denne tida vart dei viktigaste verka hans skrivne. Etter å ha vorte frigjeven med hjelp frå pave Urban VIII, drog Campanella til Paris, der han med stønad frå Ludvig XIII levde dei siste åra av livet.

Solstaden[endre | endre wikiteksten]

Utopien Solstaden vart utgjeve på italiensk (La città del Sole) i 1602, og på latin (Civitas Solis) i 1623. Verket skildrar eit teokrati med kollektivistiske trekk, inspirert av idear om universalmonarki, katolisisme, og platonsk statsfilosofi. Solstaden er bygd rundt eit strengt geometrisk rammeverk: han ligg ved ekvator, er omslutta av sju murar (ein for kvar planet ein kjende til), og har ein port ut mot kvar av dei fire verdshjørna.


Bibliografi[endre | endre wikiteksten]

  • Philosophia sensibus demonstrata, 1591
  • La città del sole, 1602
  • Monarchie Messiae, 1605
  • Prodromus philosophiae instaurandae, 1617
  • Apologia pro Galileo, 1622
  • Atheismus triumphatus, 1631
  • Metaphysica I-III, 1638


Kjelder[endre | endre wikiteksten]


Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Tommaso Campanella