Shibam

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Koordinatar: 15°55′36.98″N 48°37′36.01″E
Shibam
شبام حضرموت
landsby
Shibam Wadi Hadhramaut Yemen.jpg
Land Flag of Yemen.svg Jemen
Guvernement Hadhramaut
Distrikt Shibam
Koordinatar 15°55′36.98″N 48°37′36.01″E
Folketal 7 000
Grunnlagd 1167
Tidssone UTC+3
Verdsarvstad
Namn Gamlebyen i Shibam
År 1982 (#6)
Region Arabia
Kriterium iii, iv, vi
Yemen location map.svg
Locator Red.svg
Wikimedia Commons: Shibam

Shibam (arabisk skrift شِبَام), ofte kalla Shibam Hadhramaut, er ein by i Jemen. Han har kring 7 000 innbyggjarar og er setet i Shibam-distriktet iHadhramaut guvernement. Byen er kjend for dei høge bygningane sine i leirstein.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Byen vart første gongen nemnt i inskripsjonar på 200-talet.[1] Han var hovudstaden i kongedømet Hadramawt.

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Sjibam ligg vest i det sentrale området av Hadhramaut guvernement, i ørkenen Ramlat al-Sab`atayn. Hovudvegen går til Sana'a og andre byar vest i Jemen, og til dei austlege områda av landet. Dei nærmaste byane er Seiyun og Tarim, begge i aust.

Arkitektur[endre | endre wikiteksten]

Shibam er innskriven på verdsarvlista til UNESCO på grunn av den særeigne arkitekturen. Husa i Shibam er laga av teglstein av gjørme og leire og kring 500 av dei er bustadblokker, frå 5 til 11 etasjar høge,[2] der kvar etasje har eitt eller to rom.[3] Denne arkitektstilen vart nytta for å verne innbyggjarane mot beduinåtak. Shibam har eksistert i kring 1700 år, men dei fleste husa i byen er frå 1500-talet. Mange hus er derimot blitt ombygd mange gonger dei siste hundreåra.

Shibam vert ofte kalla «den eldste skyskraparbyen i verda» eller «ørkenens Manhattan», og er ein av dei eldste og beste døma på byplanlegging basert på prinsippet om å byggje i høgda.[4] Byen har somme av dei høgaste leirsteinsbygningane i verda, somme av dei over 30 meter høge[5], og er dermed tidlege høghusblokker. For å verne bygningane frå regn og erosjon, må ein rutinemessig vedlikehalde veggane med å påføre eit ferskt lag med gjørme.

Den nærliggande byen Tarim inneheld det høgaste byggverket i Wadi Hadhramaut-dalen, ein minaret i leirstein som høyrer til Al-Mihdhar moské. Det er kring 53 meter høgt.[3] Dette er den høgaste minareten sør på Den arabiske halvøya.[6]

Trugslar[endre | endre wikiteksten]

Byen vart hardt råka av flaum i 2008.[7] Fundamentet på fleire bygningar i byen vart øydelagde av flaumen og førte til at dei etter kvart kollapsa.[8] Byen var òg eit mål for Al Qaida-åtak i 2009.[9][10]

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Wadi Hadramowt and walled city of Shabam». Henta 3. januar 2010. 
  2. Helfritz, Hans (April 1937). «Land without shade». Journal of the Royal Central Asian Society 24 (2): 201–16. doi:10.1080/03068373708730789. 
  3. 3,0 3,1 Jerome, Pamela; Chiari, Giacomo; Borelli, Caterina (1999). «The Architecture of Mud: Construction and Repair Technology in the Hadhramaut Region of Jemen». APT Bulletin 30 (2–3): 39–48 [44]. JSTOR 1504639. doi:10.2307/1504639. 
  4. Old Walled City of Shibam, UNESCO World Heritage Centre
  5. Shipman, J. G. T. (June 1984). «The Hadhramaut». Asian Affairs 15 (2): 154–62. doi:10.1080/03068378408730145. 
  6. p. 9, The Shadow Factory: The Ultra-Secret NSA from 9/11 to the Eavesdropping on America, James Bamford, Random House, Inc., 2009, ISBN 0-307-27939-1.
  7. «Death Toll Mounts In Tropical Storm». CBS 13. 31. mai 2016. Henta 31. mai 2016. 
  8. «Historic Town of Shibam Hadramout Escapes Flooding Largely Unscathed». ITN Source. November 3, 2008. 
  9. «Al Qaida blamed for Yemen attack». CNN. 16. mars 2009. Henta 31. mai 2016. 
  10. «Al-Qaida in Jemen:Political, Social and Security Dimensions». Jemen Post. 12. april 2009. Henta 31. mai 2016. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Shibam