Pyroksen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Pyroksen
AugiteUSGOV.jpg
Generelt
Kategori Kjedesilikat
Kjemisk formel Diopsid: [Ca(Mg,Fe)Si2O6]
Enstatitt [(Mg,Fe)2Si2O6]
Identifikasjon
Farge Grønt til svart
Mohs hardleiksskala 5-6,5
Glans Glasglans
Andre eigenskapar Massetettleik 3,2-4,0 g/cm³
Monoklin eller ortorombisk krystallstruktur

Pyroksen er eit kjemisk ueinsarta mineral. Dei to vanlegaste pyroksentypane er diopsid og enstatitt. Pyroksen kan skiljast frå liknande mineralar på den særeigne måten mineralet spaltar på. Mineralet har kjemisk svakare bindingar i to retningar. Steinprøvane har derfor alltid spalteplan som står om lag 90 grader (vinkelrett) på kvarandre.

Pyroksen er stabilt i ei rekke geologiske miljø (stabilt med variert trykk og temperatur). Det finst til vanleg i magmatiske og metamorfe bergartar danna ved høg temperatur. Havbotnsbergartane gabbro (djupbergart) og basalt (dagbergart) inneheld typisk ein del pyroksen. Pyroksen er etter feltspat truleg det vanlegaste mineralet i jordskorpa.

Pyroksen har til no ikkje vore brukt til mange praktiske føremål, men kan vere ein mogeleg slaggdannar i jarnindustrien grunna evna til å takle høge temperaturar. Olivin og dolomitt vert som oftast brukt til dette føremålet.

Viktige mineral[endre | endre wikiteksten]

Klinopyroksen (monokline)[endre | endre wikiteksten]

  • Augitt (Ca,Mg,Fe,Al)2(Sei, Al)2O6
  • Omfacitt (Ca,Na)(Mg,Fe,Al)(Sei, Al)2O6

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]