Bystat

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Bystaten Firenze. Tresnitt frå Weltchronik av Hartmann Schedel (Nürnberg 1493)

Ein bystat er eit område som er kontrollert av ein by, og som kan vera ein eigen stat, eller ha høg grad av sjølvstende. I tillegg til sjølve byen kan det vera eit område kring, der det vert drive mellom anna landbruk.

Bystatar var vanlege i antikken, og mange bystatar utvikla seg til å verta store verdsrike, som til dømes Roma og Mykene. I mellomalderen var bystatar særleg knytt til dei italienske og tyske handelsbyane, til dømes Firenze og Genova i Italia og Hansabyane i Tyskland.

Bakgrunnen for bymurar blir sett i samenheng med oppblomstringa av bystatane. Murane var lenge ugjennomtrengelege for dei angripande hærane som då måtte beleire byen i staden.

For å komme seg inn og ut av av murane måtte ein passere gjennom ein byport.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Blant dei tidlegste kjende bystatar, var den sumeriske byen Ur.

Notidas sjølvstendige bystatar[endre | endre wikiteksten]

Vatikanet, San Marino, Singapore og Monaco er døme på bystatar som framleis er sjølvstendige.

«Bystaten [...] er byer med samme uavhengige suverene autoritet som nasjoner, steder som Monaco eller Singapore. Tendensene som setter nasjonalstaten i en skvis, hjelper frem bystaten», skreiv forfattaren Jamie Bartlett i Aeon.[1]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

  1. Jamie Bartlett. En verden uten land. Klassekampen. 2018-07-07. S. 34-6. "[...] tidligere trykket i Aeon"