Mount Everest

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Koordinatar: 27°59′17″N 86°55′31″E
Mount Everest
fjell
Everest kalapatthar crop.jpg
Everest sett frå Kala Patthar i Nepal
Land Flag of Nepal.svg Nepal, Flag of the People's Republic of China.svg Kina
Fjellkjede Himalaya
Høgd 8 850 moh
Koordinatar 27°59′17″N 86°55′31″E
Lettast tilkomst Søraustryggen
Førstestiging Edmund Hillary
 - dato 29. mai 1953
Topografic map of Tibetan Plateau.png
Locator Red.svg
Wikimedia Commons: Mount Everest

Mount Everest, Sagarmatha (nepalsk) eller Chomolungma (tibetansk) er det høgaste fjellet i verda, målt frå middelnivåethavet. Høgda av fast fjell vart i 2005 målt til 8850 moh. Tidlegare har høgda vore oppgjeve å vera opp til 8850 meter. Fjellet ligg på grensa mellom Nepal og Kina; grensa går gjennom toppunktet.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Klatring[endre | endre wikiteksten]

Etter første stigning til topps[endre | endre wikiteksten]

Om lag 3 000 personar har sidan 1953 nådd toppen (per 2012), mens om lag 230 har omkomme sidan 1922 og om lag 100 av desse ligg igjen i fjellsida. Allereie i 2007 var det gjennomført meir enn 4 100 oppstigningar,[1] med 633 oppstigningar berre i 2007 som høgdepunkt. Deretter vart det gjort 426, 462, 543 og 537 oppstigningar dei neste årå i henholdsvis 2008, 2009, 2010 og 2011.[2]

Hovud-klatreruter[endre | endre wikiteksten]

To hovud-klatreruter er

  • Sørøstrygg-ruta[3] (frå Nepal)
  • Nordøstryggen frå Tibet (òg kjent som Mallory-ruta).

Den fyrste oppstigninga (til topps) gjekk via Stilledalen[treng kjelde] (Stillhetens dal, eller Western Cwm), Lhotse-veggen og vidare til Søraustryggen.

Nye klatreruter er mellom anna den via sørvestveggen i 1975.[4]

Femten ruter (inkludert variasjonar) vart nytta før 1997.[5]

Spesielle oppstigningar[endre | endre wikiteksten]
Fyrste mann og kvinne frå ulike land[endre | endre wikiteksten]
  • 1953: Den eine som klatret til topps var frå New Zealand og den andre var frå sherpa-folket i Nepal.
  • 1956: Den første sveitsaren var anten Ernst Schmied eller Juerg Marmet. Dei kom til toppen samstundes.
  • 1975: Den fyrste kvinna til topps var frå Japan - Junko Tabei.[7]
  • 1985: Bjørn Myrer Lund eller Odd Eliassen var fyrste nordmann på fjelltoppen
  • 2004: Randi Skaug var den fyrste norske kvinna på toppen.

Rundt Everest-fjellet[endre | endre wikiteksten]

Område opptil omlag 40 kilometer frå Everest-fjelltoppen

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Spire Denne geografiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.