Mount Everest

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Koordinatar: 27°59′17″N 86°55′31″E
Mount Everest
fjell
none Everest sett frå Kala Patthar i Nepal
Everest sett frå Kala Patthar i Nepal
Land Flag of Nepal.svg Nepal, Flag of the People's Republic of China.svg Kina
Fjellkjede Himalaya
Høgd 8 850 moh
Koordinatar 27°59′17″N 86°55′31″E
Lettast tilkomst Søraustryggen
Førstestiging av Edmund Hillary, Tenzing Norgay
 - dato 29. mai 1953
Topografic map of Tibetan Plateau.png
Locator Red.svg
Wikimedia Commons: Mount Everest

Mount Everest, Sagarmatha (nepalesisk) eller Chomolungma (tibetansk) er det høgaste fjellet i verda, målt fra middelnivåethavet. Høgda av fast fjell vart i 2005 målt til 8850 moh. Tidlegare har høgda vore oppgjeve å vera opp til 8850 meter. Fjellet ligg på grensa mellom Nepal og Kina; grensa går gjennom toppunktet

Historie[endre | endre wikiteksten]

Klatring[endre | endre wikiteksten]

Etter første stigning til topps[endre | endre wikiteksten]

Omlag 3 000 personer har sidan 1953 nådd toppen (per 2012), mens om lag 230 har omkommet sidan 1922 og omlag 100 av desse ligg igjen i fjellsiden. Allereie i 2007 var det gjennomførd meir enn 4 100[1] oppstigningar, med 633 oppstigningar berre i 2007 som høgdepunkt. Deretter vart det gjort 426, 462, 543 og 537 oppstigningar dei neste årå i henholdsvis 2008, 2009, 2010 og 2011.[2]

Hovud-klatreruter[endre | endre wikiteksten]

To hovud-klatreruter er

  • Sørøstrygg-ruta[3] (frå Nepal)
  • Nordøstryggen frå Tibet (òg kjent som Mallory-ruta).

Den fyrste oppstigningen (til topps) gjekk via Stillhetens dal, Lhotse-veggen og vidare til Søraustryggen.

Nye klatreruter er mellom anna den via sørvestveggen i 1975.[4]

Femten ruter (inkludert variasjonar) vart nytta før 1997.[5]

Spesielle oppstigningar[endre | endre wikiteksten]
Fyrste mann og kvinne fra forskjellige land[endre | endre wikiteksten]
  • 1953: Den ene som klatret til topps var frå New Zealand og den andre var frå sherpa-folket i Nepal.
  • 1956: Den første sveitseren var enten Ernst Schmied eller Juerg Marmet; Dei kom til toppen samstundes.
  • 1975: Den fyrste kvinnen til topps var frå Japan - Junko Tabei.[7]
  • 1985: Bjørn Myrer Lund eller Odd Eliassen var fyrste nordmann på fjelltoppen
  • 2004: Randi Skaug var den fyrste norske kvinne på toppen.

Rundt Everest-fjellet[endre | endre wikiteksten]

Område opptil omlag 40 kilometer frå Everest-fjelltoppen

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Spire Denne geografiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.
  1. Full list of all ascents of Everest up to and including 2008 (in pdf format)
  2. Helle Skjersvold m.fl, Nepal vil skjerpe kravet til klatrere, i Aftenposten 3. juni 2013, side 16.
  3. Jon Krakauer (2014). I tynn luft. Oslo: Pax. 
  4. https://www.nettavisen.no/nyheter/den-fantastiske-prestasjonen/472407.html
  5. «Arkivert kopi». Arkivert frå originalen 2008-01-15. Henta 23. januar 2008. 
  6. https://www.aftenposten.no/verden/i/MR1p5/60-ar-siden-Mount-Everest-ble-besteget-forste-gang#.UadRIkAvmWo Vitja 2018-05-06
  7. https://www.aftenposten.no/verden/i/MR1p5/60-ar-siden-Mount-Everest-ble-besteget-forste-gang#.UadRIkAvmWo Vitja 2018-05-06