Oscar Wisting

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Oscar Wisting
Oscar Wisting.jpg
Fødd 6. juni 1871
Larvik
Død

5. desember 1936 (65 år)
Oslo

Yrke oppdagar
Oscar Wisting på Commons
Sjøfartsmuseet i Larvik. Oscar Wisting i forgrunnen
Wisting vart tildelt Sørpolsmedaljen for deltakinga si i Roald Amundsen sin ekspedisjon til Sørpolen

Oscar Adolf Wisting (fødd 6. juni 1871 i Larvik, død 5. desember 1936 i lugaren sin på polarskuta «Fram»FrammuseetBygdø i Oslo) var ein offiser i Marinen, oppdagar og polarforskar. Han var saman med Roald Amundsen den første i verda som var på både Sør- og Nordpolen.[1]

Polarferder[endre | endre wikiteksten]

Wisting deltok på Roald Amundsen sin ekspedisjon til Sørpolen frå 1910 til 1912. Han var med i kjernegruppa, «Sydpolpartiet», som nådde målet 14. desember 1911.

Han var mønstra som førstestyrmann på «Maud» gjennom Nordaustpassasjen 1918 til 1922. I tillegg hadde han ansvar for stuing av forsyningar og var kokk, bibliotekar, lege og proviantforvaltar ombord på «Maud».

Amundsen gav Wisting denne attesten: «Jo ondere det så ut, jo bedre likte han sig. Og gikk det på livet løs, var han først i sitt ess».

Amundsen gjekk konkurs i 1925 og Wisting fekk ansvaret for å avvikle føretaka i Seattle, Washington i USA. Amundsen tok kontakt igjen og bad Wisting bli med på eit nytt forsøk på å erobre Nordpolen luftvegen. Wisting var difor òg med på den første overflyginga av Nordpolen ombord på luftskipet «Norge» i 1926. Roald Amundsen og Oscar Wisting var dermed dei to første i verda som var på begge polane.

Då Amundsen forsvann med «Latham» i 1928 var Wisting i Advent Bay. Han deltok i leitinga gjennom fem resultatlause veker, før leitinga vart innstilt.

I 1930 utgav han boka 16 år med Roald Amundsen.

Frammuseet[endre | endre wikiteksten]

Wisting deltok særs aktivt i førebuinga til opninga av Frammuseet på Bygdø. Han var vorte 65 år, men klatra i riggen, pussa og stelte kvar einaste dag. Han pleidde å overnatte i den gamle lugaren sin når han jobba ombord. Om morgonen 5. desember 1936, nokre få dagar før 25-årsjubileet for Sørpolferden, vart han funnen død i køya si ombord. Hjartet hadde svikta, kanskje på grunn av årelangt slit under strabasiøse tilhøve i polare strøk.

Wisting var gift med Elise Marie Wisting frå Nøtterøy og dei hadde fire søner.

Utmerkingar[endre | endre wikiteksten]

Wisting vart i 1926 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs orden og same år forfremma til kommandør med stjerne «for fortjenstfull medvirkning til gjennemførelsen av Roald Amundsens nordpolsflygning i 1926.»[2] Han vart òg tildelt Sørpolsmedaljen, var offiser av Italias kroneorden og riddar av den franske Æreslegionen. Wisting mottok òg Latham-medaljen.

Trivia[endre | endre wikiteksten]

I kriminalromanane til Jørn Lier Horst finst politietterforsker William Wisting, ein fiktiv etterkommer av Oscar Wisting.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 19 Ar Med Roald Amundsen (Oscar Wisting, Oslo: Glydendal Norsk Forlag; 1930)
  2. Den Kongelege norske Sankt Olavs orden 1847–1947, utgjeve av ordenskanselliet ved O. Delphin Amundsen, Oslo: Grøndahl & Søns Forlag, 1947, s. 90.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: Oscar Wisting