Hans Gude
Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hans Fredrik Gude (fødd 13. mars 1825 i Christiania, død 17. august 1903 i Berlin) var ein norsk malar. Gude var ein av våre betydeligaste nasjonalromantiske malarar.
Han var noko av eit vidunderborn, og fekk undervisning hos Johannes Flintoe allereie i 1837, deretter gjekk han på Tegneskulen. Som 16-åring kom han til Düsseldorf i 1841. Her fekk han privatundervisning i eitt år før han blei tatt opp ved kunstakademiet. Gudes yrkeskarriere fant stort sett stad i Tyskland, der han som lærar først var knytta til Düsseldorf, deretter Karlsruhe og i dei siste 20 åra Berlin.
Gude mottok mens han levde ein rekkje norske og utanlandske ordenar og æresbevisningar. I 1893 mottok han Storkorset av St. Olavs Orden. Hans Gude var den første som blei gravlagd på Æreslunden på Vår Frelsers gravlund i Kristiania, da den blei oppretta i 1903.
[endre] Verk
Hans landskapsmaleriar formidla storheita i det norske landskapet, i mange tilfeller knytta til høgfjellet. Seinare er hans motivkrets meir knytta til kysten. Bruken av lys og skugge, skyar og solgjennombrot er typisk i mange av Gudes maleriar. Gudes betydning som lærar og inspirator for ein generasjon av malarar kan ikkje overvurderast. Hans økonomiske støtte til mange komande berømtheiter var med på å legge grunnen for ein gullalder i norsk malarkunst.
Hans kanskje mest kjende maleri er Brudeferd i Hardanger, som han malte saman med Adolph Tidemand. Gude malte landskapet og Tidemand personane. Maleriet blei til på bestilling til det store tablået i 1849 på Christiania Theater, kvar eit stort mannskor urframførte ein song av Halfdan Kjerulf og Andreas Munch over same tema. Både Tidemand og Gude var heime i Noreg dette året på grunn av dei revolusjonære begivenheitane i Sentral-Europa.
- 1848 - Brudeferd i Hardanger (saman med Adolph Tidemand)
- 1857 - Høyfjell
- 1862 - Brenninger
- 1872 - Innseilingen til Christianiafjorden
[endre] Litteratur
- Frode Haverkamp. Hans Gude. Aschehoug, 1992
- Hans Gude. Af Hans Gudes liv og værker : kunstnerens livserindringer. Utgitt og med en biografisk indledning af Lorentz Dietrichson. 1899
[endre] Eksterne lenkjer
- Kunstnere i Akershus grei biografi, og om tilknytninga til fylket
