Khust

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Koordinatar: 48°10′53″N 23°17′52″E
Khust
Хуст
by
none  Rådhuset i Khust
Rådhuset i Khust
Land Flag of Ukraine.svg Ukraina
Oblast Zakarpattja oblast
høgd 164 moh
koordinatar 48°10′53″N 23°17′52″E
Areal 22 km²
Folketal 28 438 (2011)
Tettleik 1 293 / km²
Grunnlagd 1090
 - Innlemma 1329
 - Bystatus 1946
borgarmeister Mykhailo Djanda
Tidssone CET (UTC+1)
 - Sommartid CEST (UTC+2)
Postnummer 90400
Retningsnummer +380-3142
Ukraine location map.svg
Locator Red.svg
Nettstad: Khust byportal

Khust (ukrainsk og russisk Хуст, rumensk Hust, ungarsk Huszt, tsjekkisk og slovakisk Chust, jiddisk חוסט) er ein by ved elva Khustets i Zakarpattja oblast (provins) vest i Ukraina. Han ligg nær samløpet mellom elvane Tisza og Rika. Han er det administrative senteret i Khust rajon (distrikt), medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 30 000 innbyggjarar.

Khust var hovudstad i den kortvarige repubilikken Karpato-Ukraina.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Busetnaden vart først nemnd som Huszth i 1329. Borga vart bygd i 1090 av St. Ladislaus som forsvar mot kumanane. Ho vart øydelagt under mongolinvasjonen av Ungarn og bygd opp att i 1318. Byen fekk sine eigne privilegium i 1329. I 1524 vart området ein del av Transilvania. Armeen til Ferdinand I erobra byen i 1546. I 1594 vart byen øydelagd av tatarane, men borga stod framleis. Borga vart kringsett i 1644 av armeen George I Rákóczi i 1657 av den polske, i 1661-1662 av dei osmanske tatarar hordane.

I 1703 vart sjølvstendet til Transilvania erklært her. Det var den siste borga habsburgarane okkuperte då dei slo attende i 1711. Borga vart alvorleg skadd under eit lynnedslag og ein brann 3. juli 1766 og eit uvêr tok ned tårnet i 1798 og har lege i ruinar sidan den gong. Huszt fekk namnet Csebreny i 1882 under madjariseringa. Etter første verdskrigen tok Romania over området sommaren 1919., men i følgje St. Germain-traktaten fekk Tsjekkoslovakia byen som ein del av den nye regionen Podkarpatsko (Under Karpatane). Tsjekkoslovakia måtte gje regionen stort sjølvstende, men dette vart ikkje realisert før i 1938. Dagen etter at Tsjekkoslovakiaia kollapsa den 14. mars 1939, erklærte styret i regionen sjølvstende i Khust, men dette vart ikkje anerkjend av andre statar. Ungarske soldatar rykte inn 16. mars og 24. oktober 1944 okkuperte sovjetiske soldatar byen, som då vart innlemma i Sovjetunionen. Sovjetarane sendte bort dei fleste tyske og ungarske innbyggjarane. Sidan den gong har Khust vore ein del av Ukraina.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]