Kotingaer

Kotingaer
Andesklippehane, Rupicola peruvianus Foto: Jerry Thompson
Systematikk
Rike:	Animalia
Rekkje:	Chordata
Klasse:	Aves
Orden:	Passeriformes
Familie:	Cotingidae

Kotingaer, vitskapleg namn Cotingidae, er ein stor familie i ordenen Passeriformes. Dei finst i Sentral-Amerika og Sør-Amerika.

Skildring

Kotingaer lever i skoghabitat eller i utkanten av skog og har ein diett av frukt, somme artar også insekt. Dette er ei ueinsarta gruppe, men alle har breitt, krumma nebb, avrunda venger, og sterke bein. Kotingafamilien kan vere den familien av sporvefuglar som varierer mest i storleik, alt frå 8-cm for fuglekongekotinga til 50 cm for tomatparasollfugl, sjølv om den førstnemnte kanskje ikkje er ein ekte kotinga.

Hannar av mange kotingaartar, for eksempel andesklippehane, har kraftfulle farger, eller dekorasjonar med fjørduskar eller fargerike hudfolder, som parasollfuglar Cephalopterus, med sin parasolliknande kam og lange hudfold på halsen. Andre, som stentorpiha, har karakteristiske og langtrekkande kallerop. Hoene av dei fleste artane har meir nedtona farger enn hannane. Dei fleste artane er polygyniske, og berre hoer har ansvar for egg og ungar. Hos mange artar har hannane detaljrike kurtiseringritual, ofte med spel i grupper. I slekter som lever i trekroner som Carpodectes, Cotinga og Xipholena samlar hannane seg oppe i eit eller fleire tre, medan andre som lever på bakken viser spelet på bakken. Purpurskjeggkotinga lever i grupper av blanda kjønn der ei ho legg eitt egg og dei andre i gruppa syter for føda til ungen. Reira kan variere i utforming alt etter art. Mange artar legg eitt egg i eit reir som er så spinkelt at egget er synleg frå undersida. Dette gjer reira mindre iaugefallande og mindre sårbare for åtak frå predatorar. Artar som et frukt byggjer meir solide skålforma reir. Klippehanane gjer reira sine av jord og søle og fester reira til bergsider.

Artslista

Kotingaer i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.5 frå desember 2010 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.

Slekt Carpornis Brunryggkotinga, Carpornis cucullata Svarthovudkotinga, Carpornis melanocephala Slekt Pipreola Grønfruktetar, Pipreola riefferii Bandhalefruktetar, Pipreola intermedia Bandfruktetar, Pipreola arcuata Gullbrystfruktetar, Pipreola aureopectus Oransjebrystfruktetar, Pipreola jucunda Svartbrystfruktetar, Pipreola lubomirskii Smekkefruktetar, Pipreola pulchra Flammebrystfruktetar, Pipreola frontalis Eldstrupefruktetar, Pipreola chlorolepidota Mirandafruktetar, Pipreola formosa Tepuifruktetar, Pipreola whitelyi Slekt Ampelioides Skjelfruktetar, Ampelioides tschudii Slekt Zaratornis Kvitkinnkotinga, Zaratornis stresemanni Slekt Phytotoma, 3 artar av planteklipparar Slekt Doliornis Kastanjebukkotinga, Doliornis remseni Inkakotinga, Doliornis sclateri Slekt Ampelion Raudtoppkotinga, Ampelion rubrocristatus Kragekotinga, Ampelion rufaxilla Slekt Phoenicircus Blodkotinga, Phoenicircus carnifex Raudkotinga, Phoenicircus nigricollis Slekt Rupicola Gullklippehane, Rupicola rupicola Andesklippehane, Rupicola peruvianus Slekt Snowornis Gråhalepiha, Snowornis subalaris Olivenpiha, Snowornis cryptolophus Slekt Haematoderus Karminkotinga, Haematoderus militaris Slekt Querula Purpurskjeggkotinga, Querula purpurata Slekt Pyroderus Blodstrupekotinga, Pyroderus scutatus Slekt Cephalopterus Tomatparasollfugl, Cephalopterus glabricollis Amazonparasollfugl, Cephalopterus ornatus Andesparasollfugl, Cephalopterus penduliger

Slekt Perissocephalus Kapusinarkotinga, Perissocephalus tricolor Slekt Cotinga Edelkotinga, Cotinga amabilis Turkiskotinga, Cotinga ridgwayi Blåkotinga, Cotinga nattererii Plommestrupekotinga, Cotinga maynana Purpurbrystkotinga, Cotinga cotinga Blåbeltekotinga, Cotinga maculata Flitterkotinga, Cotinga cayana Slekt Lipaugus, pihaer Brunkronepiha, Lipaugus weberi Oskepiha, Lipaugus fuscocinereus Krumvengpiha, Lipaugus uropygialis Brunpiha, Lipaugus unirufus Stentorpiha, Lipaugus vociferans Kanelgumppiha, Lipaugus lanioides Rosenringpiha, Lipaugus streptophorus Slekt Tijuca Gullvengkotinga, Tijuca atra Gråvengkotinga, Tijuca condita Slekt Procnias Treflikklokkefugl, Procnias tricarunculatus Pendelklokkefugl, Procnias albus Skjeggklokkefugl, Procnias averano Nakenstrupeklokkefugl, Procnias nudicollis Slekt Porphyrolaema Purpurstrupekotinga, Porphyrolaema porphyrolaema Slekt Carpodectes Svarttippkotinga, Carpodectes hopkei Gulnebbkotinga, Carpodectes antoniae Krittkotinga, Carpodectes nitidus Slekt Xipholena Pompadurkotinga, Xipholena punicea Kvithalekotinga, Xipholena lamellipennis Kvitvengkotinga, Xipholena atropurpurea Slekt Gymnoderus Pløsekotinga, Gymnoderus foetidus Slekt Conioptilon Svartmaskekotinga, Conioptilon mcilhennyi Slekt Phibalura Svalehalekotinga, Phibalura flavirostris Slekt Calyptura Fuglekongekotinga, Calyptura cristata

Kjelder

• Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Cotinga frå Engelsk Wikipedia der følgjande kjelder mellom anna vart nytta:

• Prum, Richard O.; Snow, David W. (2003). Cotingas, in Christopher Perrins (Ed.): Firefly Encyclopedia of Birds. Firefly Books, 432–433. ISBN 1-55297-777-3.
• Remsen, J. V., Jr., C. D. Cadena, A. Jaramillo, M. Nores, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, T. S. Schulenberg, F. G. Stiles, D. F. Stotz, & K. J. Zimmer. 2007. A classification of the bird species of South America. American Ornithologists' Union. Lest 12. desember 2007.

Bakgrunnsstoff

• Videoar med kotingaer
• Lydopptak av kotingaer