Liu Xiaobo

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Protestar i Hongkong mot arrestasjonen av Liu Xiaobo etter at han hadde underteikna Charta 08.

Liu Xiaobo (刘晓波 Liú Xiǎobō) [1] (fødd 28. desember 1955) er ein kinesisk litteraturvitar og regimekritikar fødd i Changchun i Jilin-provinsen i Folkerepublikken Kina. Han blei tildelt Nobels fredspris i 2010 «for hans lange og ikke-voldelige kamp for sentrale menneskerettigheter i Kina».[2]

Yrkesbakgrunn[endre | endre wikiteksten]

Han tok fil.kand.-graden i litteratur ved Jilinuniversitetet i 1982 og ein magistereksamen i litteratur ved Beijings pedagogiske universitet. Ved same universitetet tok Liu deretter doktorgraden i litteratur i 1988. Han har vore gjesteforskar ved fleire utanlandske institusjonar, mellom anna ved Austasiatisk Institutt ved Universitetet i Oslo (tre månader), University of Hawaii og Columbia University.

Politisk aktivitet[endre | endre wikiteksten]

Liu var lenge kjend som ein frittalande kritikar av Kinas kommunistiske parti og han var aktiv i protestane på Den himmelske freds plass i 1989, noko som førde til fridomstap for to år samt til at han miste stillinga si ved Beijing pedagogiske universitet. På 1990-talet var han politisk aktiv i demokratirørsla, og blei av og til arrestert av politiet for aktivitetane sine.

I desember 2008 underteikna han eit politisk manifest for meir demokrati i Kina, Charta 08, i lag med eit hundretal andre intellektuelle. Kort tid etterpå blei han arrestert. Den 25. desember 2009 blei han dømd til 11 års fengsel,[3] og sit framleis fengsla i Jinzhou-fengselet i Liaoning-provinsen nordaust i Kina.[4]

Nobels fredspris for 2010[endre | endre wikiteksten]

Frå tildelinga av fredsrpisen. Fråveret til Liu var markert med ein tom stol.

Liu Xiaobo fekk i 2010 Nobels fredspris.[5] Mellom dei som nominerte han til fredsprisen var Václav Havel, den amerikanske PEN-klubben, ei gruppe amerikanske kongressmedlemer og stortingsrepresentant Jan Tore Sanner.[4]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Namnet hans på kinesisk er 刘晓波 (forenkla teikn), 劉曉波 (tradisjonelle teikn), pinyin Liú Xiǎobō; IPA [ljōẃ ɕjàw b̥óː]
  2. «Nobels Fredspris 2010», nobelpeaceprize.org
  3. http://www.nytimes.com/aponline/2009/12/24/world/AP-AS-China-Dissident-Sentence.html?_r=1
  4. 4,0 4,1 «Liu Xiabos kone: -En stor ære» Aftenposten 8. oktober 2010
  5. «Liu Xiaobo får Nobels fredspris», Aftenposten 8.oktober 2010

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Liu Xiaobo