Hangzhou

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Hangzhou (kinesisk: 杭州; pinyin: Hángzhōu) er ein kinesisk sub-provinsiell storby som er hovudstad i provinsen Zhejiang. Han ligg 180 km sørvest for Shanghai. Den subprovinsielle byen har eit areal på 16 847 km2, folketalet vart i 2009 berekna til 8,1 millionar. Innanfor bygrensene budde då 3 544 800 menneske.

Byen er kjent for å ligge vakkert til ved innsjøen Xihu (Vestsjøen). Innsjøen renn ned i elva Qiangtang, som tømmer seg i Hangzhoubukta. Fram til byen i 1862, under Taipingopprøret, nærast vart fullstendig øydelagd, gjaldt Hangzhou for å vere ein av Aust-Asias vakraste byar. Hángzhōu ligg ved sørenden av Keisarkanalen.

Som administrativ eining på underprovinsnivå omfattar Hángzhōu tre byfylke, to fylke og åtte distrikt.

Hángzhōu har vore hovudstad for kongedømmet Wu Yue (904-978, og under Det sørlege Song-dynastiet (1127 - 1279. Den gong heitte byen Lin'an 临安; (pinyin: Lín'ān).

Historie[endre | endre wikiteksten]

Den nær 60 meter høge Liuhepagoden frå 1165

Hángzhōu vart grunnlagt under Qin-dynastiet. Namnet Hángzhōu er første gong kjeldefesta til 589. Bymuren vart bygd under Sui-dynastiet (591). Han var hovudstad for kongedømmet Wu Yue under Dei fem dynastia og ti kongedømma på 900-talet.

Det eldste buddhisttempelet i byen reknar ein Lingyin Si ("sjelas kvile") for å vere. Tempelet har vore øydelagt og gjenoppbygd ei rekke gongar, til liks med det meste av av byen. Det noverande tempelbygget stod ferdig i 1910. I 970 vart den kring 100 meter høge Liuhepagoden bygt ved Qiantangs nordlege breidd, pagoden braut saman i 1121. I 1156 vart han gjenoppbygd; 60 meter høg.

Hángzhōu var òg hovudstad for Det sørlege Song-dynastiet frå 1127 til 1279. Han heitte då Lin'an, og skal ha hatt eit folketal på over 450 000. Hángzhōu voks då fram som sentrum for den kinesiske sivilisasjonen, ettersom det kinesiske kjerneområdet i og rundt Henan låg under framand dominans. Ei rad filosofar, politikarar, diktarar og forfattarar slo seg ned i Hángzhōu, til dømes diktarane Su Shi, Lu You og Xin Qiji. Su Shi fekk i 1089 bygt eit 2 800 meter breitt dike over Vestsjøen. Innsjøen er kunstig, og på dei fleste sidene omgitt av høgder. Baoshi-pagoden står på toppen av ei av høgdene nord for sjøen.

Den venetianske reisande Marco Polo besøkte Hángzhōu seint på 1200-talet og omtala byen som den «udiskutabelt finaste og edlaste i heile verda». Kinesarar, mongolar, nestorianske kristne og buddhistar frå mange land budde saman i harmoni i Hángzhōu.

Også etter at mongolkeisarane erobra det sørlege Song og gjorde Beijing til sin hovudstad i 1279, stod Hángzhōu seg som eit viktig senter for handel og kommers. Byen var hamneby fram til midten av Ming-dynastiet. Hamna var då så tilmudra at ho var ueigna. Skipshandelen flytta seg gradvis, først til Ningbo i aust og sidan til Shanghai i nord.

Byen heldt fram å vere eit kulturelt senter heilt til 1861-63, då han vart herja og øydelagt under det blodige Taipingopprøret. Først tok taipingopprørarane byen, og deretter vart han gjenerobra av keisarstyrkar. Ei 600 000 menneske vart slakta ned, dei resterande skal ha vorte spreidd vide, eller døydd av svolt og epidemiar. Gjenoppbygginga av byen tok lang tid. Under Qinhaiarevolusjonen i 1911 mot Qing-dynastiet tok Chiang Kai-shek makta over byen. Hangzhou var under 2. verdskrigen okkupert av japanarane. Han vart lite råka av den kinesiske borgarkrigen 1946-49. Kommunistane erobra byen den 3. mai 1949.

Økonomi[endre | endre wikiteksten]

Hangzhou sett frå Vestsjøen

Hángzhōus industriar har tradisjonelt vore tekstilar, silke og maskinvarer. I dei seinare år har ein utvikla elektronisk og annan lettindustri, særleg etter det vart opna for friare økonomisk verksemd i 1992. Turisme har også vorte ei viktig næring for byen.

Samferdsle[endre | endre wikiteksten]

Metro[endre | endre wikiteksten]

Hangzhou Metro er under bygging. Denne bybana skal ha åtte linjer når ho er ferdig. Den første linja skal etter planen opnast 28. desember 2011.

Vegar[endre | endre wikiteksten]

Kinas riksveg 104 går gjennom storbyen. Han tek til i Beijing i nord, og går sørover via Dezhou, Jinan i Shandong, Xuzhou, Nanjing, Hangzhou, Wenzhou og endar opp i Fuzhou.

Kinas riksveg 320 går også gjennom den subprovinsielle byen. Han går ut frå Shanghai i sørvestleg retning til grensa mellom provinsen Yunnan og Burma. Undervegs er han innom mellom anna Hangzhou, Nanchang, Guiyang, Kunming og Dali.

Kinas riksveg 329 byrjar i Hangzhou og går austover via Shaoxing og Ningbo til Putuo i Zhoushan på Zhoushanøyane.