Politiets tryggingsteneste

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå PST)
Gå til: navigering, søk
Politiets tryggingsteneste har hovudkontor i Nydalen i Oslo
Foto: Hans-Petter Fjeld

Politiets tryggingteneste (PST, som står for Politiets sikkerhetstjeneste) er ein part Politi- og lensmannsetaten i Noreg, beinveges underlagt Justis- og beredskapsdepartementet og jamstilt med Politidirektoratet. Tryggingstenesta har som oppgåve å ta vare på landets tryggleik andsynes terrorisme, sabotasje, industrispionasje (spionasje retta mot norske private og offentlege verksemder) og motarbeide spreiing av masseøydeleggingssvåpen. I samband med dette skal tryggingstenesta òg drive kontraetterretning, kontraspionasje. I motsetnad til den militære etterretningstenesta har Politiets tryggingteneste høve til å overvake norske borgarar i samsvar med særskilde reglar.

Politiets tryggingteneste har røter attende til åra 1936-1937. I 2002 vart namnet endra frå å vere Politiets overvakingsteneste (Politiets overvåkningstjeneste, avstytt til POT) til det noverande Politiets tryggingteneste (Politiets sikkerhetstjeneste, PST).

Historie[endre | endre wikiteksten]

Kristian Welhaven, den første leiaren i etterretningstenesta, var sentral både i skipinga av tenesta i 1937 og i gjenoppbygginga av henne etter andre verdskrigen.

I 1937 bestemte Justis- og politidepartementet, leia av justisminister Trygve Lie (Ap), at det skulle opprettast ei eiga etterretningsteneste med landsomfattande koordineringsansvar som administrativt var underlagt politimeisteren i Oslo. Tenesta fekk namnet Overvåkningssentralen, og var leia av politimeister Kristian Welhaven. Ved utbrote av andre verdskrigen i Noreg 9. april 1940 gav Welhaven ordre om at arkivet til tenesta skulle øydeleggjast, og tenesta vart oppløyst.

I 1947 vart Overvåkningssentralen etablert på nytt etter den opphavlege modellen frå 1937, med Asbjørn Bryhn som leiar. Som på 1930-talet var tenesta formelt underlagt politimeisteren i Oslo, som framleis var Welhaven, og som var sentral i reorganiseringa. I 1955 vart Bryhn utnemnd til overvåkingssjef og var dermed ikkje lenger underlagt politimeisteren. Administrativt var Overvåkningssentralen likevel knytt til Oslo politikammer fram til 1980, då overvåkingstenesta vart skild ut som ein eigen sentral politiorganisasjon under namnet Politiets overvåkingstjeneste (POT). I samband med Politireform 2000 som vart verksam i 2002 endra Politiets overvåkingstjeneste namn til Politiets sikkerhetstjeneste (PST), og dei tidlegare regionale ledda vart lagt ned. PST har i dag ei sentral eining i Oslo og enkeltståande tenestemenn med eit regionalt ansvar. Alle politidistrikta i land har i dag ein eller fleire PST-tenestemenn, bortsett frå Oslo politidistrikt, der Den sentrale enhet i PST sit med ansvaret.[1]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]