Stjerna Pollux

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Pollux
Gemini constellation map.svg
Posisjonen til Pollux i stjernebiletet Tvillingane.
Observasjonsdata
Epoke J2000.0      Ekvinoks J2000.0
Stjernebilete Tvillingane
Rektascensjon 07h 45m 18.94987s[1]
Deklinasjon +28° 01′ 34.3160″[1]
Karakteristikk
SpektralklasseK0 III[2]
U−B fargeindeks+0.86[3]
B−V fargeindeks+1.00[3]
Variabel typeMistenkt
Astrometri
Radialsnøggleik (Rv)+3.23[4] km/s
Parallakse (π)96.54 ± 0.27[1] mas
Avstand33,78 ± 0,09 ly
(10,36 ± 0,03 pc)
Absolutt storleiksklasse (MV)+1.08 ± 0.02[5]
Detaljar
Masse2.04 ± 0.3[6] M
Radius8.8 ± 0.1[7] R
Luminositet43[8] L
Overflategravitasjon (log g)2.685 ± 0.09[7] cgs
Temperatur4,666 ± 95[7] K
Metallisitet [Fe/H]–0.07 to +0.19[7] dex
Rotasjon558 dagar[9]
Rotasjonssnøggleik (v sin i)2.8[10] km/s
Alder724[11] mill. år
Andre namn
Beta Geminorum, 78 Geminorum, BD+28°1463, GCTP 1826.00, Gliese 286, HD 62509, HIP 37826, HR 2990, LFT 548, LHS 1945, LTT 12065, SAO 79666.[12]
Databasereferanse
SIMBADdata
ARICNSdata

Pollux (β Gem, β Geminorum, Beta Geminorum) er ei stjerne nord i stjernebiletet Tvillingane. Ho er ei utvikla kjempestjerne med oransje farge. Ho har ein tilsynelatande storleiksklasse på 1,1,[3] og er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet; meir lyssterk enn nabostjerna Castor (Alfa Geminorum). Parallaksemålingar med satellitten Hipparcos[13][14] har plassert stjerna 33,78 lysår unna jorda.[1] Sidan 1943 har spekteret til denne stjerna vore eit stabilt ankerpunkt som andre stjerner vert klassifisert etter.[15] I 2006 vart det stadfesta at Pollux har ein eksoplanet kring seg.[7]

Eigenskapar[endre | endre wikiteksten]

Stjerna er større enn sola, kring to gonger massen og nesten ni gonger radiusen.[7] Ho var ein gong ei hovudseriestjerne klasse A,[6] og har nytta all hydrogenet i kjernen og utvikla seg til ei kjempestjerne med spektralklasse K0 III.[2] Den effektive temperaturen til den ytre envelopen til denne stjerna er kring 4 666 K,[7] som ligg i området som produserer den karakteriske oransje fargen til klasse K-stjerner.[16] Pollux verkar å rotere langsamt med ein projisert rotasjonssnøggleik på 2,8 km/s.[10]

Planetsystem[endre | endre wikiteksten]

Det har vore mistenkt sidan 1993 at ein eksoplanet krinsa kring Pollux,[17] frå svingingar i den målte radialsnøggleiken. Planeten Pollux b vart annonsert den 16. juni 2006. Pollux b er kalkulert til å ha ein masse på minst 2,3 gonger massen til Jupiter. Ho brukar kring 590 dagar på ein runde rundt Pollux.[7]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 van Leeuwen, F. (November 2007), «Validation of the new Hipparcos reduction», Astronomi and Astrophysics 474 (2): 653–664, doi:10.1051/0004-6361:20078357, Bibcode2007A&A...474..653V 
  2. 2,0 2,1 Morgan, W. W.; Keenan, P. C. (1973), «Spectral Classification», Annual Review of Astronomi and Astrophysics 11: 29, doi:10.1146/annurev.aa.11.090173.000333, Bibcode1973ARA&A..11...29M 
  3. 3,0 3,1 3,2 Lee, T. A. (October 1970), «Photometry of high-luminositet Stjerner klasse M», Astrophysical Journal 162: 217, doi:10.1086/150648, Bibcode1970ApJ...162..217L 
  4. Famaey, B.; Jorissen, A.; Luri, X.; Borgarmeister, M.; Udry, S.; Dejonghe, H.; Turon, C. (January 2005), «Local kinematics of K and M giants from CORAVEL/Hipparcos/Tycho-2 data. Revisiting the concept of superclusters», Astronomi and Astrophysics 430 (1): 165–186, doi:10.1051/0004-6361:20041272, Bibcode2005A&A...430..165F 
  5. Carney, Bruce W.; Gray, David F.; Yong, David; Latham, David W.; Manset, Nadine; Zelman, Rachel; Laird, John B. (March 2008), «Rotation and Macroturbulence in Metal-Poor Field Red Giant and Red Horizontal Branch Stars», The Astronomical Journal 135 (3): 892–906, doi:10.1088/0004-6256/135/3/892, Bibcode2008AJ....135..892C 
  6. 6,0 6,1 Aurière, M.; Wade, G. A.; Konstantinova-Antova, R.; Charbonnel, C.; Catala, C.; Weiss, W. W.; Roudier, T.; Petit, P.; et al. (September 2009), «Discovery of a weak magnetic field in the photosphere of the single giant Pollux», Astronomi and Astrophysics 504 (1): 231–237, doi:10.1051/0004-6361/200912050, Bibcode2009A&A...504..231A 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 Hatzes, A. P.; Cochran, W. D.; Endl, M.; Guenther, E. W.; Saar, S. H.; Walker, G. A. H.; Yang, S.; Hartmann, M.; et al. (2006), «Confirmation of the planet hypothesis for the long-period radial velocity variations of β Geminorum», Astronomi and Astrophysics 457: 335–341, doi:10.1051/0004-6361:20065445, Bibcode2006A&A...457..335H 
  8. Mallik, Sushma V. (desember 1999), «Lithium abundance and mass», Astronomi and Astrophysics 352: 495–507, Bibcode1999A&A...352..495M 
  9. Koncewicz, R.; Jordan (January 2007), «OI line emission in cool stars: calculations using partial redistribution», Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 374 (1): 220–231, doi:10.1111/j.1365-2966.2006.11130.x, Bibcode2007MNRAS.374..220K 
  10. 10,0 10,1 Massarotti, Alessandro; Latham, David W.; Stefanik, Robert P.; Fogel, Jeffrey (January 2008), «Rotational and Radial Velocities for a Sample of 7,1 HIPPARCOS Giants and the Role of Binarity», The Astronomical Journal 135 (1): 209–231, doi:10.1088/0004-6256/135/1/209, Bibcode2008AJ....135..209M 
  11. Takeda, Yoichi; Sato, Bun'ei; Murata, Daisuke (August 2008), «Stellar parameters and elemental abundances of late-G giants», Publications of the Astronomical Society of Japan 60 (4): 781–802, doi:10.1093/pasj/60.4.781, Bibcode2008PASJ...60..781T 
  12. POLLUX -- Variable Star, Centre de Données astronomiques de Strasbourg, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Beta+Geminorum, henta 13. juni 2016 
  13. Perryman, M. A. C.; Lindegren, L.; Kovalevsky, J.; et al. (July 1997), «The Hipparcos Catalogue», Astronomi and Astrophysics 323: L49–L52, Bibcode1997A&A...323L..49P 
  14. Perryman, Michael (2010), The Making of History's Greatest Star Map, Heidelberg: Springer-Verlag, doi:10.1007/978-3-642-11602-5 
  15. Garrison, R. F. (desember 1993), «Anchor Points for the MK System of Spectral Classification», Bulletin of the American Astronomical Society 25: 1319, Bibcode1993AAS...183.1710G, http://www.astro.utoronto.ca/~garrison/mkstds.html, henta 13. juni 2016 
  16. The Colour of Stars, Commonwealth Scientific and Indianarentrial Research Organisation, desember 21, 2004, http://outreach.atnf.csiro.au/education/senior/astrofysikk/photometry_colour.html, henta 13. juni 2016 
  17. A. P. Hatzes; et al. (1993). «Long-period radial velocity variations in three K giants». The Astrophysical Journal 413: 339–348. Bibcode:1993ApJ...413..339H. doi:10.1086/173002. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Stjerna Pollux